Με δεδομένες τις υπερμεγέθεις επενδύσεις της Γαλλίας στην πυρηνική
ενέργεια, η συζήτηση για «απεξάρτηση» αποτελεί σημαντική εξέλιξη. Η χώρα
είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός πυρηνικής ενέργειας στον κόσμο,
μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, και βασίζεται στους αντιδραστήρες της για
περισσότερο από τα τρία τέταρτα της ηλεκτρικής της παραγωγής - το
ποσοστό αυτό είναι μεγαλύτερο από κάθε άλλης χώρας παγκοσμίως.
Βραχυπρόθεσμα, οι ειδικοί αναμένουν ο αντίκτυπος στη Γαλλία και
την παγκόσμια αγορά να είναι περιορισμένος, εφόσον η χώρα είναι δύσκολο
να εγκαταλείψει άμεσα τους αντιδραστήρες της, όπως, για παράδειγμα,
σχεδιάζει η Γερμανία. Εξάλλου, ενώ παραδοσιακά βρισκόταν στην πρώτη
γραμμή της πυρηνικής καινοτομίας, σήμερα έχει χάσει τον ηγετικό της
ρόλο.
Οι πρωτοπόροι
«Οι νέοι ηγέτες στην πυρηνική ενέργεια είναι πλέον οι Κινέζοι
και οι Κορεάτες», εξηγεί ο Αντριου Κάντακ, καθηγητής Πυρηνικής Επιστήμης
στο ΜΙΤ. Μακροπρόθεσμα, όμως, οι ειδικοί προβλέπουν πως η εγκατάλειψη
της πυρηνικής ενέργειας από τους Γάλλους θα πλήξει την εξέλιξη του
κλάδου σε παγκόσμιο επίπεδο.
Κατά τη διάρκεια της προεκλογικής του εκστρατείας, τον περασμένο
χρόνο, ο Ολάντ υποσχέθηκε να μειώσει την πυρηνική παραγωγή κατά 50% ώς
το 2025. Εάν ο δημόσιος διάλογος που έχει ξεκινήσει κινηθεί προς αυτήν
την κατεύθυνση, ο νέος αντιδραστήρας, που η κρατική Electricite de
France αναμένεται να παραδώσει το 2016, θα είναι και ο τελευταίος.
«Η εγκατάλειψη της πυρηνικής ενέργειας από τους Γάλλους θα
αποτελέσει σίγουρα τεράστιο πλήγμα για τον κλάδο», λέει ο Τσι-Τζεν
Γιανγκ, ειδικός σε ενεργειακά ζητήματα στο Center on Global Change του
Πανεπιστημίου Ντιουκ.
Ωστόσο, ο Γιανγκ, ο Κάντακ και άλλοι ειδικοί συμφωνούν πως ο
μεγαλύτερος χαμένος θα είναι η ίδια η Γαλλία, καθώς δεν θα έχει πια τη
δυνατότητα να εξάγει, στο βαθμό που το έκανε, δική της τεχνολογία: τον
αντιδραστήρα τρίτης γενιάς EPR που ανέπτυξε η γαλλική Areva. Βασισμένος
σε αυτόν τον καινοτόμο σχεδιασμό θα είναι και ο νέος αντιδραστήρας της
Electricite de France.
Εξαγωγή τεχνογνωσίας
Η Areva κατασκευάζει ένα νέο πυρηνικό εργοστάσιο βασισμένο στον
αντιδραστήρα EPR στη Φινλανδία και έχει εκδηλώσει το ενδιαφέρον της για
αντίστοιχα έργα παγκοσμίως. Η Electricite de France κατασκευάζει δύο
τέτοια εργοστάσια στην Κίνα και έχει προτείνει να χρησιμοποιήσει την
τεχνολογία αυτή μελλοντικά σε πυρηνικά έργα στις ΗΠΑ και την Αγγλία.
Παράλληλα, γαλλικές εταιρείες επιχειρούν να εισέλθουν στην
ταχέως αναπτυσσόμενη κινεζική πυρηνική αγορά. Ο Γιανγκ, ωστόσο, πιστεύει
πως οι Γάλλοι έχουν ήδη χάσει την κινεζική αγορά από τη Westinghouse
και τον αντιδραστήρα της τρίτης γενιάς με την ονομασία ΑΡ1000 - τέσσερις
αντιδραστήρες αυτού του τύπου είναι ήδη υπό κατασκευήν στην Κίνα. Ενώ η
Westinghouse συμφώνησε πριν από μερικά χρόνια να μοιραστεί την
τεχνολογία της με τους Κινέζους συνεταίρους της, οι Γάλλοι δεν το έχουν
κάνει ακόμα.
Εάν δεχθούμε πως ο ρόλος της Γαλλίας στη διεθνή αγορά
αντιδραστήρων έχει ήδη φθίνει, λένε οι ειδικοί, η χώρα παραμένει
πρωτοπόρος στην ανάπτυξη πυρηνικής τεχνολογίας και θα συνεχίσει για
δεκαετίες ακόμα. Το Συμβούλιο Ατομικής Ενέργειας δαπανά περίπου 1,5 δισ.
ευρώ το χρόνο για την έρευνα και την ανάπτυξη, ποσό που ξεπερνά ακόμα
και την αντίστοιχη δαπάνη των ΗΠΑ, η οποία φθάνει τα 900 εκατ. δολάρια.
Ανακύκλωση
Τα αποτελέσματα αυτής της επένδυσης περιλαμβάνουν τεχνολογικά
πλεονεκτήματα που πιθανόν να χαθούν εάν η Γαλλία εγκαταλείψει τον
πυρηνικό της προσανατολισμό. Ο Κάντακ εστιάζει στην τεχνογνωσία
επεξεργασίας πυρηνικών αποβλήτων, κάτι το οποίο χρειάζεται ο υπόλοιπος
κόσμος για τη διαχείριση και την ανακύκλωσή τους: «Αυτός είναι ένας
τομέας που οι Γάλλοι αναμφίβολα πρωτοπορούν. Εάν αποσυρθούν, η
τεχνολογία ανακύκλωσης πυρηνικών λυμάτων θα μείνει χρόνια πίσω σε
παγκόσμιο επίπεδο».
Ο ενεργειακός διάλογος αναμένεται να ολοκληρωθεί τον ερχόμενο
Ιούλιο και η κυβέρνηση θα υποβάλει προς ψήφιση το σχετικό νομοσχέδιο τον
Οκτώβριο. Οσοι αντιτάσσονται στην πυρηνική ενέργεια υποστηρίζουν πως η
κοινή γνώμη είναι με το μέρος τους και παραθέτουν μια δημοσκόπηση που
έκανε πέρυσι η Greenpeace, στην οποία το 80% των ερωτηθέντων συμφώνησε
πως η Γαλλία είναι υπερβολικά εξαρτημένη.
Κίνδυνοι
Οι υπέρμαχοι των πυρηνικών, από τη μεριά τους, απαντούν λέγοντας
πως, με αφορμή αυτόν το διάλογο, η Γαλλία μπορεί, αντιθέτως, να
επαναδεσμευτεί στην πυρηνική ενέργεια, ενώ προειδοποιούν για τις θέσεις
εργασίας που θα χαθούν εάν δεν γίνει αυτό. Επίσης, υπενθυμίζουν την
προσπάθεια των γαλλικών αυτοκινητοβιομηχανιών να στραφούν στην παραγωγή
ηλεκτροκίνητων οχημάτων τα οποία θα είναι δύσκολο να επαναφορτιστούν με
ενέργεια χαμηλών εκπομπών άνθρακα χωρίς τους αντιδραστήρες.
Ισως, τελικά, και η πυρηνική και η ανανεώσιμη ενέργεια βγουν
κερδισμένες και η Γαλλία πορευτεί με αργή ανάπτυξη στην πυρηνική
ενέργεια και με ταχεία ανάπτυξη στην ανανεώσιμη.
(από την εφημερίδα "ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ", 10/02/2013)