Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε στις 14
Φεβρουαρίου ότι θα δημιουργήσει ένα παρατηρητήριο για την καταγραφή της
προόδου και τη μέτρηση του αντίκτυπου που έχει η ανάπτυξη της
βιοοικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αναλυτικότερα, όπως ανέφερε η Ευρωπαία Επίτροπος για την έρευνα, την
καινοτομία και την επιστήμη, κα Mαire Geoghegan-Quinn, το Παρατηρητήριο
θα συλλέγει στοιχεία για την παρακολούθηση της εξέλιξης των αγορών, τη
χαρτογράφηση των ενωσιακών, εθνικών και περιφερειακών πολιτικών
βιοοικονομίας, των ικανοτήτων έρευνας και καινοτομίας, και της κλίμακα
των σχετικών δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων.
Το Παρατηρητήριο θα συντονίζεται από το Κοινό Κέντρο Ερευνών, την επιστημονική υπηρεσία της Επιτροπής.
Η Επίτροπος κα Geoghegan-Quinn δήλωσε: «Έχει περάσει ένας χρόνος αφότου
δρομολογήσαμε τη στρατηγική για τη βιοοικονομία. Βλέπουμε πλέον τα
κράτη μέλη να δράττονται της ευκαιρίας που προσφέρει η μετάβαση σε μια
μεταπετρελαϊκή οικονομία βασισμένη στην ευφυή χρήση των πόρων από ξηρά
και θάλασσα. Είναι σημαντικό ότι το πράττουν διότι θα είναι επωφελές για
το περιβάλλον μας, την επισιτιστική και ενεργειακή μας ασφάλεια, και
για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης στο μέλλον. Το παρατηρητήριο αυτό
θα βοηθήσει να διατηρηθεί ο κεκτημένος ρυθμός.»
Το Παρατηρητήριο, το οποίο είναι ένα τριετές έργο, θα αρχίσει να
λειτουργεί τον Μάρτιο του 2013 με στόχο να τεθούν στη διάθεση του κοινού
τα δεδομένα που θα συλλέξει, μέσω αποκλειστικής δικτυακής πύλης το
2014. Με τον τρόπο αυτόν, το παρατηρητήριο θα στηρίξει τις περιφερειακές
και εθνικές στρατηγικές βιοοικονομίας που αναπτύσσονται τώρα από τα
κράτη μέλη της ΕΕ.
Παράλληλα με την παροχή δεδομένων σχετικά με το μέγεθος της
βιοοικονομίας και των τομέων που την απαρτίζουν, το παρατηρητήριο πρέπει
να παρακολουθεί ορισμένα μέτρα επιδόσεων, συμπεριλαμβανομένων
οικονομικών δεικτών και δεικτών απασχόλησης, δεικτών καινοτομίας, και
μέτρων αναφορικά με την παραγωγικότητας, την κοινωνική ευημερία και την
ποιότητα του περιβάλλοντος. Θα αποτελέσει επίσης εργαλείο «τεχνολογικής
και πολιτικής ενημέρωση», για την παρακολούθηση της εξέλιξης της
επιστήμης και της τεχνολογίας, καθώς και των πολιτικών που σχετίζονται
με την βιοοικονομία.
Ήδη η αξία της βιοοικονομίας στην Ευρώπη εκτιμάται σε 2 τρισεκατομμύρια
ευρώ και 23 εκατομμύρια θέσεις εργασίας. Η Επιτροπή εξετάζει νέα
σύμπραξη δημόσιου-ιδιωτικού τομέα για βιο-βιομηχανίες προκειμένου να
επιταχυνθεί η ανάπτυξη του τομέα. Η απόφαση αναμένεται να εκδοθεί τον
Ιούνιο του 2013.
Η επίτροπός προέβη στην ανακοίνωση επ’ ευκαιρία διάσκεψης για τη βιοοικονομία στο Δουβλίνο που οργάνωσε η Ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το πλαίσιο
Με τον όρο «βιοοικονομία» νοείται μια οικονομία που βασίζεται στην
έξυπνη χρησιμοποίηση βιολογικών και ανανεώσιμων πόρων από την ξηρά και
στη θάλασσα, ως εισροών για την παρασκευή τροφίμων και ζωοτροφών, τη
βιομηχανική παραγωγή και την παραγωγή ενέργειας. Καλύπτει επίσης τη
χρήση οργανικών αποβλήτων, και των βιο-διεργασιών για την ανάπτυξη
περιβαλλοντικά βιώσιμων βιομηχανιών.
Η στρατηγική της ΕΕ για τη βιοοικονομία, που εγκρίθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2012, βασίζεται σε τρεις κύριους πυλώνες:
1) Επενδύσεις στην έρευνα, την καινοτομία και τις δεξιότητες για τη
βιοοικονομία. Αυτό θα πρέπει να περιλαμβάνει ενωσιακή χρηματοδότηση,
εθνική χρηματοδότηση, ιδιωτικές επενδύσεις και ενίσχυση των συνεργειών
με άλλες πρωτοβουλίες πολιτικής.
2) Ανάπτυξη των αγορών και της ανταγωνιστικότητας σε κλάδους
βιοοικονομίας μέσω βιώσιμης εντατικοποίησης της πρωτογενούς παραγωγής,
μετατροπής αποβλήτων σε προϊόντα προστιθέμενης αξίας, καθώς και μέσω
μηχανισμών αμοιβαίας μάθησης για τη βελτίωση της παραγωγής και της
αποδοτικότητας των πόρων. Ως παράδειγμα, η διάθεση των απορριμμάτων
τροφίμων κοστίζει στον Ευρωπαίο φορολογούμενο μεταξύ 55 και σε 90 ευρώ
ανά τόνο, και παράγονται 170 εκατομμύρια τόνοι CΟ. Τα εν λόγω απόβλητα
θα μπορούσαν να μετατραπούν σε βιοενέργεια ή άλλα βιο-προϊόντα,
δημιουργώντας θέσεις εργασίας και ανάπτυξη.
3) Ενίσχυση του συντονισμού των πολιτικών και της συμμετοχής των
ενδιαφερομένων φορέων, μέσω της δημιουργίας μιας επιτροπής για τη
βιοοικονομία, ενός παρατηρητηρίου βιοοικονομίας και τακτικών διασκέψεων
των ενδιαφερόμενων μερών·
Η στρατηγική επιδιώκει συνέργειες και συμπληρωματικότητες με άλλους
τομείς πολιτικής, μέσα και πηγές χρηματοδότησης με τους ίδιους στόχους,
όπως το Ταμείο Συνοχής, η Κοινή Γεωργική Πολιτική και η Κοινή Αλιευτική
Πολιτική (ΚΓΠ και ΚΑλΠ), η Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική (ΟΘΠ), οι
πολιτικές για το περιβάλλον, τη βιομηχανία, την απασχόληση, την ενέργεια
και την υγεία.
Η στρατηγική είναι μία από τις επιχειρησιακές προτάσεις στο πλαίσιο των εμβληματικών πρωτοβουλιών Ένωσης της Καινοτομίας και Μια Ευρώπη που χρησιμοποιεί αποδοτικά τους πόρους
της στρατηγικής «Ευρώπη 2020». Η ανάγκη να αυξηθεί η δημόσια
χρηματοδότηση για έρευνας στον τομέα της βιοοικονομίας και της
καινοτομίας έχει αναγνωριστεί στο μελλοντικό ερευνητικό πρόγραμμα
«Ορίζοντας 2020» της Επιτροπής: Έχουν προταθεί 4,7 δισεκατ. ευρώ για την
πρόκληση «Επισιτιστική ασφάλεια, βιώσιμη γεωργία, έρευνα στον τομέα της
θάλασσας και της ναυτιλίας, και βιοοικονομία», με συμπληρωματική
χρηματοδότηση σε άλλα πεδία του προγράμματος «Ορίζοντας 2020».