Ο εκτελεστικός οργανισμός για τις μικρομεσαίες
επιχειρήσεις (EASME) έχει δημοσιεύσει πρόσκληση υποβολής προτάσεων για
τα «Γαλάζια εργαστήρια: Καινοτόμες λύσεις για τις θαλάσσιες προκλήσεις»,
στο πλαίσιο του Προγράμματος Εργασιών 2016 (Work Programme 2016) για
την υλοποίηση έργων του Ευρωπαϊκού Ταμείου Θάλασσας και Αλιείας.
Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα στοιχεία, στην Ε.Ε. υπολογίζεται ότι 5 εκατ.
εργαζόμενοι απασχολούνται στη γαλάζια οικονομία, οι μισοί εκ των οποίων
ανήκουν στον τομέα του παράκτιου τουρισμού. Εκτός του παράκτιου και
θαλάσσιου τουρισμού, που είναι η μεγαλύτερη δραστηριότητα σε γνωσιακό
επίπεδο, η γαλάζια οικονομία περιλαμβάνει τη ναυπηγοεπισκευαστική
δραστηριότητα, τις θαλάσσιες μεταφορές, τις υπεράκτιες δραστηριότητες,
την εκμετάλλευση κοιτασμάτων πετρελαίου και αερίου, τα σκάφη αναψυχής
και τους λιμένες σκαφών αναψυχής, την αλιεία, τις εσωτερικές πλωτές
μεταφορές, την προστασία των ακτών, την αφαλάτωση, τη γαλάζια
βιοτεχνολογία, την υδατοκαλλιέργεια, τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας,
κ.λχ.
Οπως αναφέρεται στην πρόσκληση της δράσης, αυτοί είναι ορισμένοι από
τους τομείς που αναδείχθηκαν από τη Στρατηγική για τη Γαλάζια Ανάπτυξη
της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (2012), η οποία σκοπεύει στην ενίσχυση του
δυναμικού για θέσεις απασχόλησης και ανάπτυξης των ευρωπαϊκών ακτών,
θαλασσών και ωκεανών.
Ωστόσο η καινοτομία σε όλους τους τομείς της γαλάζιας οικονομίας
αποτελεί κρίσιμη παράμετρο για την αξιοποίηση του δυναμικού για την
ανάπτυξη και τις θέσεις απασχόλησης, που μπορεί, επίσης, να αποφέρει
σημαντικά περιβαλλοντικά οφέλη. Αυτό επισημαίνεται και στην πρόσφατη
ανακοίνωση «Καινοτομία στη γαλάζια οικονομία: Αξιοποίηση των θαλασσών
μας για την ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων εργασίας».
Δεδομένης της στήριξης της έρευνας και της καινοτομίας από ικανό αριθμό
ευρωπαϊκών προγραμμάτων, η δράση «Γαλάζια εργαστήρια» αποβλέπει στην
αξιοποίηση των αποτελεσμάτων των σχετικών έργων και στην υποστήριξη
καινοτόμων προσεγγίσεων που μπορούν να τα μεταφράσουν σε εμπορικά οφέλη.
Η εν λόγω πρόσκληση υποβολής προτάσεων επικεντρώνεται στις
ιδιαιτερότητες και στις ανάγκες σε επίπεδο θαλάσσιας λεκάνης και
εναρμονίζεται με τις περιφερειακές στρατηγικές και πρωτοβουλίες.
Xαρακτήρας δράσεων
Σύμφωνα με την ανακοίνωση που δημοσιεύεται στην ιστοσελίδα του
υπουργείου Εσωτερικών, στόχος της συγκεκριμένης πρόσκλησης είναι η
υποστήριξη ενός καινοτόμου τρόπου εργασίας, όπου οι νέοι επιστήμονες,
υποστηριζόμενοι από ερευνητές, τη βιομηχανία και τους τοπικούς φορείς,
σχεδιάζουν καινοτόμες λύσεις για μια βιώσιμη αειφόρο οικονομία,
προστατεύοντας τους θαλάσσιους πόρους και τα οικοσυστήματα. Ενα γαλάζιο
εργαστήριο θα πρέπει να διαθέτει τα εξής χαρακτηριστικά:
Προσανατολισμένο στα αποτελέσματα: Παραγωγή εμπορεύσιμου προϊόντος ή υπηρεσίας.
Καινοτόμο: Διαθέτει πιλοτική διάσταση.
Πολυτομεακό: Ανάπτυξη υπηρεσίας από ομάδα στην οποία συμμετέχουν
ερευνητές, φοιτητές, εκπρόσωποι του επιχειρηματικού και του δημόσιου
τομέα.
Εταιρικά καθοδηγούμενο: Η υπηρεσία ή το προϊόν σχεδιάζεται και
υλοποιείται σε διαβούλευση με ερευνητικούς φορείς, επιχειρήσεις και
τοπικές αρχές.
Στο πλαίσιο της συγκεκριμένης πρόσκλησης υποβολής προτάσεων, τα έργα για
τα γαλάζια εργαστήρια θα πρέπει να σχεδιάζουν λύσεις που είναι
συναφείς, μεταξύ άλλων, με τη θαλάσσια ρύπανση και την ενάλια
πολιτιστική κληρονομιά.
Προτεραιότητες
Συγκεκριμένα σε αυτήν την πρόσκληση προτεραιότητα θα δοθεί σε έργα τα
οποία αναπτύσσουν καινοτόμες λύσεις σχετικές με ένα από τα ακόλουθα
θέματα:
- Γαλάζια (βιο)απορρύπανση: Εκμετάλλευση νέων μεταβολιτών και
βιομορίων, ενζύμων και γονιδίων από μικροοργανισμούς που ζουν σε ακραία
θαλάσσια περιβάλλοντα. Ανάπτυξη και δοκιμασία μέτρων (βιο)αποκατάστασης
σε διάφορες περιοχές/ θέσεις, τα οποία μπορούν να συμπεριλαμβάνουν και
πιθανή επαναχρησιμοποίηση και ανακύκλωση επικίνδυνων υλικών.
- Θαλάσσια ρύπανση από απορρίμματα: Ανάπτυξη νέων τεχνολογιών,
εργαλείων και προϊόντων, με σκοπό τον μετριασμό και τη διαχείριση
συγκεκριμένων τύπων απορριμμάτων, συμπεριλαμβανομένων των νανοϋλικών,
των μικροπλαστικών και των εκρηκτικών υλών.
- Ενάλια πολιτιστική κληρονομιά: Ανάπτυξη νέων υπηρεσιών, τεχνολογιών ή
προϊόντων για την ανακάλυψη, προστασία και αξιοποίηση ενάλιας
τουριστικής κληρονομιάς.
- Εισβάλλοντα ξενικά είδη και πολλαπλασιασμός μεδουσών: Ανάπτυξη νέων
προϊόντων, υπηρεσιών και εργαλείων για την αντιμετώπιση των εισβαλλόντων
ξενικών ειδών και/ή του πολλαπλασιασμού των μεδουσών στο θαλάσσιο
περιβάλλον, τα οποία να περιλαμβάνουν έγκαιρη ανίχνευση, πρόληψη,
μετριασμό και μέτρα διαχείρισης. Ανάλογα με την περίπτωση, η διαχείριση
μπορεί να περιλαμβάνει την αειφόρο εκμετάλλευση των πόρων. Για
παράδειγμα, η συγκομιδή μέδουσας μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε εφαρμογές
στον κλάδο των τροφίμων, της υγείας καθώς και σε άλλες βιομηχανικές
εφαρμογές.
Τα παραπάνω τέσσερα θέματα αντικατοπτρίζουν τις προτεραιότητες για την
πρόσκληση αυτής της χρονιάς. Παρ’ όλα αυτά οι αιτούντες μπορούν να
προτείνουν ένα γαλάζιο εργαστήρι εστιασμένο σε κάποιο άλλο θέμα, με την
προϋπόθεση ότι πληρούνται οι γενικοί και ειδικοί στόχοι της πρόσκλησης
και η επιλογή είναι κατάλληλα τεκμηριωμένη.
Κριτήρια επιλεξιμότητας
Δικαίωμα υποβολής προτάσεων έχουν νομικές οντότητες του δημοσίου ή του
ιδιωτικού τομέα (ΜΚΟ, εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές,
πανεπιστήμια, εκπαιδευτικά και ερευνητικά ιδρύματα, μικρομεσαίες
επιχειρήσεις, ομοσπονδίες και ενώσεις, αλιευτικοί όμιλοι). Οι προτάσεις
θα πρέπει να υποβάλλονται από σύμπραξη τουλάχιστον 2 φορέων (ενός
επιστημονικού/ ερευνητικού οργανισμού και ενός νομικού προσώπου
ιδιωτικού ή δημοσίου δικαίου) που έχουν συσταθεί σε κράτος-μέλος της
Ε.Ε. Στη σύμπραξη μπορούν να πάρουν μέρος επιπλέον και φορείς από άλλες
χώρες εκτός Ε.Ε., όπως αναλυτικά περιγράφεται στην πρόσκληση της δράσης.
Προϋπολογισμός για 5 ή 6 προτάσεις
Για την παρούσα πρόσκληση υποβολής προτάσεων διατίθεται
προϋπολογισμός ύψους 1,7 εκατ. ευρώ. Εκτιμάται ότι θα χρηματοδοτηθούν
5-6 προτάσεις, οι οποίες προτείνεται να αιτηθούν, κατά κύριο λόγο, ποσά
από 200.000 έως 500.000 ευρώ.
Υποβολή αίτησης, προθεσμία και πληροφορίες:
Οι αιτήσεις συντάσσονται και υποβάλλονται σε έντυπη μορφή έως τις 31
Μαΐου 2016 σε μία από τις επίσημες γλώσσες της Ε.Ε. (και στα ελληνικά),
καίτοι προτείνεται η αγγλική γλώσσα για την ταχεία περάτωση της
διαδικασίας αξιολόγησης. Το πλήρες κείμενο των κατευθυντήριων γραμμών
καθώς και τα έντυπα της αίτησης διατίθενται στην ηλεκτρονική διεύθυνση:
https://ec.europa.eu/easme/en/call-proposals-blue-labs-innovative-solutions-maritime-challenges.
*Η κ. Μαίρη Πασπαλιάρη είναι στέλεχος της ΑΜΒΙΟ Α.Ε.
(από την εφημερίδα "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 16/04/2016)