Τη Μ.Πέμπτη η ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου συζητά και ψηφίζει σειρά μέτρων για την βελτίωση του σιδηροδρομικού συστήματος στην ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της λειτουργικότητας των εθνικών δικτύων και του ρόλου του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων.
Αυτές οι αλλαγές εκτιμάται θα πρέπει να ανοίξουν τον δρόμο για περαιτέρω εξορθολογισμό των σιδηροδρομικών μεταφορών, για την απελευθέρωση των υπηρεσιών, για την αύξηση του ανταγωνισμού στις δημόσιες συμβάσεις αλλά και για μεγαλύτερους περιορισμούς στις παράνομες επιδοτήσεις.
Οι νέοι κανόνες εξορθολογίζουν τον μεγάλο αριθμό εθνικών κανόνων που αφορούν τη λειτουργία των σιδηροδρόμων και θεσπίζουν μια πανευρωπαϊκή άδεια για τη διάθεση των σιδηροδρομικών οχημάτων στην αγορά.
Η συμφωνία, εφόσον εγκριθεί από την ολομέλεια και από το κάθε κράτος μέλος ξεχωριστά, προβλέπει τα εξής:
1) Η Απελευθέρωση της αγοράς των σιδηροδρόμων στην ΕΕ. Οι σιδηροδρομικές εταιρείες θα μπορούν να δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη την ΕΕ, χωρίς περιορισμούς από το 2020. Επίσης, ο ανταγωνισμός θα αυξηθεί και αυτό θα οδηγήσει σε χαμηλότερες τιμές για τους επιβάτες.
Ο εισηγητής του ΕΚ για το άνοιγμα των αγορών Μαρία Νταβίντ Σασόλι (Σοσιαλιστές, Ιταλία), είπε ότι «η αγορά είναι ανοιχτή τώρα, ακόμα και αν πήρε 20 χρόνια περισσότερα από τότε που έγινε για τον τομέα των αερομεταφορών. Ελπίζω αυτή η συμφωνία να δώσει καλή ώθηση στον ευρωπαϊκό σιδηροδρομικό τομέα».
2) Οι εταιρείες θα πρέπει να περνούν από διαγωνισμό για τις δημόσιες συμβάσεις. Από το 2023, οι σιδηροδρομικές εταιρείες θα πρέπει να υποβάλουν τις προσφορές τους για συμβάσεις παροχής δημόσιας υπηρεσίας για τις σιδηροδρομικές υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών. Έτσι, οι δημόσιες αρχές θα μπορούν να παίρνουν, την πιο συμφέρουσα για το δημόσιο συμφέρον προσφορά και ταυτόχρονα να διασφαλίζουν καλή ποιότητα στις υπηρεσίες που παρέχουν στους επιβάτες.
«Θα εξακολουθήσουν να υπάρχουν απευθείας αναθέσεις αλλά μόνο αν οι αρχές θα μπορέσουν να επιβεβαιώσουν ότι έτσι θα βελτιωθούν οι υπηρεσίες προς τους επιβάτες», είπε ο εισηγητής τους ΕΚ για τα συμβόλαια υπηρεσιών Wim van de Camp (ΕΛΚ, Ολλανδία).
3) Θα μειωθούν οι κρατικές ενισχύσεις και οι επιδοτήσεις. Οι διαχειριστές υποδομών και οι εταιρείες που διαχειρίζονται το δίκτυο θα χορηγούν πρόσβαση σε όσους φορείς εκμετάλλευσης σιδηροδρομικών μεταφορών επιθυμούν να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους στο δίκτυο, χωρίς διακρίσεις. Ταυτόχρονα, η αυξημένη οικονομική διαφάνεια θα εξαλείψει τις παράνομες κρατικές ενισχύσεις και επιδοτήσεις.
«Η συμφωνία για την αγορά των σιδηροδρόμων θα τονώσει τις επενδύσεις (...) στην σιδηροδρομική κυκλοφορία στην Ευρώπη, θα δώσει τη δυνατότητα για την παροχή καλύτερων υπηρεσιών στους επιβάτες και θα κάνει πιο γρήγορη τη μετάβαση στις "πράσινες" μεταφορές», δήλωσε η εισηγήτρια του ΕΚ για τις σιδηροδρομικές μεταφορές Merja Kyllönen (Ευρωπαϊκή Αριστερά, Φινλανδία).
Σημειώνεται ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ ήδη βρίσκονται στη διαδικασία έγκρισης τους νέου πακέτου και το ΕΚ πραγματοποιεί σήμερα κατά την ολομέλεια την ψηφοφορία για την έγκρισή του. Τα νέα μέτρα θα πρέπει να υιοθετηθούν επίσημα από το ΕΚ και το Συμβούλιο, κάτι που αναμένεται να πραγματοποιηθεί κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους.