Οσο εξελίσσεται η αντιπαλότητα με την Κίνα στον
χώρο του εμπορίου, γίνεται ξεκάθαρο ποια είναι η μεγαλύτερη ανησυχία
της Ουάσιγκτον: να μην κατακτήσει το Πεκίνο την πρωτοκαθεδρία στην
παραγωγή προηγμένων τεχνολογικών προϊόντων. Ως εκ τούτου, οι Αμερικανοί
παρατηρούν με πολλή προσοχή τις κινήσεις των Κινέζων σε αυτόν τον τομέα.
Πριν από δέκα μέρες, η Κίνα απέρριψε αίτημα των ΗΠΑ να μειώσει τις
κρατικές επιδοτήσεις για την υλοποίηση του προγράμματος «Made in China
2025», στο οποίο περιλαμβάνονται κλάδοι αιχμής όπως η ρομποτική, η
αεροδιαστημική και η πληροφορική.
Ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ επιθυμεί η χώρα του να εξελιχθεί σε
κορυφαίο, παγκοσμίως, κέντρο τεχνητής νοημοσύνης έως το 2030. Δεν είναι
τυχαίο ότι τα περισσότερα μέτρα προστατευτισμού που λαμβάνουν οι ΗΠΑ
εναντίον της Κίνας αφορούν τον τεχνολογικό κλάδο. Η επίμονη προσπάθεια
του κ. Τραμπ να μειώσει το εμπορικό έλλειμμα με την Κίνα κατά 100 δισ.
δολάρια από 365 δισ. δολάρια πέρυσι, τίθεται πλέον σε δεύτερη μοίρα.
Ο Λευκός Οίκος συνέταξε στις αρχές Απριλίου μια λίστα στην οποία
περιλαμβάνονται 1.300 κινεζικά προϊόντα, κυρίως από τον κλάδο της
τεχνολογίας, συνολικής αξίας 50 δισ. δολαρίων, στα οποία σχεδιάζει να
επιβάλει δασμούς. Η Ουάσιγκτον έκανε ένα ακόμη βήμα στην προσπάθειά της
να θέσει φραγμούς στις τεχνολογικές φιλοδοξίες του Πεκίνου.
Συγκεκριμένα, η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών ψήφισε ομόφωνα ένα
σχέδιο που απαγορεύει στις αμερικανικές εταιρείες που λαμβάνουν
κρατικές επιδοτήσεις, όπως η ΑΤ&Τ, να προμηθεύονται εξαρτήματα τα
οποία μπορεί να θέσουν σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ. Με αυτήν
την κίνηση, η Ουάσιγκτον στέλνει στις κινεζικές εταιρείες Huawei και
ZTE, οι οποίες κατασκευάζουν τηλεπικοινωνιακό εξοπλισμό και έξυπνα
τηλέφωνα, το μήνυμα ότι δεν τις θεωρεί αξιόπιστους εταίρους των
αμερικανικών εταιρειών. Η Ουάσιγκτον απαγόρευσε, επίσης, στις
αμερικανικές εταιρείες να πουλάνε εξαρτήματα στην κινεζική ΖΤΕ για επτά
χρόνια. Πρόκειται για ισχυρότατο πλήγμα στην Qualcomm, η οποία εδρεύει
στην Καλιφόρνια. Η ΖΤΕ, η οποία πουλάει 45 εκατ. κινητά κάθε χρόνο,
προμηθεύεται το 65% των επεξεργαστών της από την Qualcomm.
Οι ΗΠΑ έχουν κατηγορήσει ανοικτά την Κίνα για κλοπή δικαιωμάτων
πνευματικής ιδιοκτησίας. Ισχυρίζονται ότι η Κίνα αναγκάζει τις ξένες
εταιρείες που θέλουν να δραστηριοποιηθούν στο έδαφός της να μοιραστούν
την τεχνογνωσία τους με κινεζικές επιχειρήσεις, στο πλαίσιο
κοινοπραξιών. Το Πεκίνο αρνείται επιμόνως τις κατηγορίες για κλοπή
δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και γι’ αυτόν τον λόγο προσέφυγε
στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου.
Σε μια κίνηση καλής θέλησης, η Κίνα προθυμοποιήθηκε να περιορίσει
κατά 50 δισ. δολάρια το εμπορικό πλεόνασμα με τις ΗΠΑ, αυξάνοντας τις
παραγγελίες υγροποιημένου φυσικού αερίου και αγροτικών προϊόντων από
αμερικανικές εταιρείες. Δεν βρήκε, όμως, θετική ανταπόκριση. Το ίδιο
συνέβη και όταν η Κίνα προέβη σε άρση των περιορισμών στις επενδύσεις
των ξένων αυτοκινητοβιομηχανιών στο έδαφός της. «Οι Κινέζοι αξιωματούχοι
θα εξετάσουν προσεκτικά τον τρόπο με τον οποίο θα αντιδράσουν στις
προκλήσεις των ΗΠΑ. Και τα αντίποινα θα είναι σκληρά», σχολιάζει ο Πολ
Τριόλο της Eurasia Group στους New York Times.
Το 2,1% του κινεζικού ΑΕΠ είναι αφιερωμένο στην τεχνολογική έρευνα
Η Κίνα έχει πραγματοποιήσει σημαντική πρόοδο στην παραγωγή καινοτόμων
προϊόντων. Εχει πλέον μειωθεί η διαφορά από τις ΗΠΑ όσον αφορά τον
αριθμό αιτήσεων για την κατοχύρωση των πνευματικών δικαιωμάτων την
τελευταία δεκαετία. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η Κίνα θα μπορούσε να
φθάσει και τις ΗΠΑ σε δέκα χρόνια από τώρα, αλλά για να το επιτύχει
βασικές προϋποθέσεις είναι το πλήθος και η υψηλή ποιότητα των
ευρεσιτεχνιών.
Η Κίνα πήρε πέρυσι από την Ιαπωνία τη 2η θέση στη λίστα των χωρών με
τις περισσότερες αιτήσεις στην κατοχύρωση δικαιωμάτων πνευματικής
ιδιοκτησίας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Διανοητικής Ιδιοκτησίας του ΟΗΕ
(World Intellectual Property Organization, WIPO). Επίσης, είναι
αξιοσημείωτο ότι λίγες μόνο μεγάλες κινεζικές εταιρείες γνωρίζουν μεγάλη
επιτυχία στην παραγωγή καινοτομίας, ενώ σε μικρότερη κλίμακα δεν
παρατηρείται σημαντική τεχνολογική πρόοδος, σχολιάζει η Γκραμπιέλα
Κένεντι, επικεφαλής στον τομέα πνευματικής ιδιοκτησίας της νομικής
εταιρείας Mayer Brown JSM, στο πρακτορείο Reuters. Μόνον η
κατασκευάστρια έξυπνων τηλεφώνων Huawei Technologies κατάφερε να
συμπεριληφθεί στη λίστα των 100 κορυφαίων καινοτόμων εταιρειών σε όλο
τον κόσμο, που καταρτίζει η Clarivate Analytics. Αυτήν την άποψη
συμμερίζονται και άλλοι ειδικοί, οι οποίοι επισημαίνουν ότι η Κίνα
υστερεί στο πεδίο των μικροεπεξεργαστών, της ρομποτικής και της
βιοτεχνολογίας.
Δεν πρέπει, όμως, να μας διαφεύγει πως η Κίνα κάνει ό,τι μπορεί για
να αυξήσει και να βελτιώσει τις επιδόσεις στην καινοτομία. Αφιερώνει το
2,1% του ΑΕΠ της στην έρευνα και την τεχνολογία από το 0,7% που έδινε
κατά τη δεκαετία του 1990. Μπορεί να απέχει από το 2,75% που επενδύουν
οι ΗΠΑ στην έρευνα και την τεχνολογία, αλλά προσεγγίζει το 2,35%, που
είναι ο μέσος όρος όλων των κρατών-μελών του ΟΟΣΑ. Στοιχεία της
Παγκόσμιας Τράπεζας δείχνουν ότι στην Κίνα δραστηριοποιούνται 1.177
ερευνητές στον τομέα της έρευνας και τεχνολογίας ανά ένα εκατομμύριο
άτομα – ο αριθμός είναι τριπλάσιος σε σύγκριση με τους ερευνητές που
εργάζονταν σε αυτόν τον κλάδο τη δεκαετία του 1990.
Η αντίστοιχη αναλογία των ΗΠΑ είναι 4.321 ερευνητές στην έρευνα και
την τεχνολογία ανά ένα εκατομμύριο πολίτες, και φανερώνει τη μεγάλη
απόσταση που χωρίζει τις δύο χώρες. Τα δεδομένα, όμως, μπορούν να
αλλάξουν. «Σε πέντε η δέκα χρόνια θα αλλάξουν οι όροι του παιχνιδιού,
ιδιαίτερα στις διαδικτυακές πλατφόρμες, στην ψηφιακή καινοτομία και στην
τεχνητή νοημοσύνη», επισημαίνει, μιλώντας στο Reuters, ο Ρίτσαρντ
Τιθέρινγκτον, επικεφαλής επενδύσεων για τις αναδυόμενες αγορές της Ασίας
στην J.P Morgan Asset Management.
(από την εφημερίδα "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ")