Γιατί η πετρελαιοκηλίδα από τη γεώτρηση Deepwater Horizon, μια από τις χειρότερες περιβαλλοντικές καταστροφές στην ιστορία των ΗΠΑ, δεν έχει οδηγήσει σε κατάληψη της Βαστίλλης των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών; Γιατί τα πιο πιεστικά προβλήματα του καιρού μας -η περιβαλλοντική κρίση και η κλιματική αλλαγή- δεν αντιμετωπίζονται με την ίδια ενεργητικότητα, τον ίδιο ιδεαλισμό και την ίδια αισιοδοξία όπως οι τραγωδίες της φτώχειας, της τυραννίας και του πολέμου; Αυτή τη στιγμή, η πετρελαϊκή βιομηχανία θυμίζει το παλαιό καθεστώς πριν από τη Γαλλική Επανάσταση.
Η καταστροφή στον Κόλπο του Μεξικού έχει πολλά πρόσωπα. Το ένα είναι η ανικανότητα της ΒΡ. Το άλλο είναι η ανεπάρκεια των νόμων. Ανακρίνοντας τον επικεφαλής της ΒΡ, Τόνι Χέιγουορντ, στο Κογκρέσο, Αμερικανός γερουσιαστής απαρίθμησε όλα τα ατυχήματα για τα οποία ευθύνεται η ΒΡ, αλλά έθιξε και μια μεγάλη αλήθεια. Εκατοντάδες, ή και χιλιάδες, εξέδρες άντλησης πετρελαίου βρίσκονται στην περιοχή αυτή και στον υπόλοιπο κόσμο, την ευθύνη των οποίων έχουν οι άλλες πετρελαϊκές εταιρείες. Δεν έχει νόημα να τα βάζουμε μόνο με την ΒΡ. Ολόκληρο το μοντέλο προόδου και ανάπτυξης που βασίζεται στην εκμετάλλευση των ορυκτών καυσίμων πρέπει να αλλάξει.
Κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι όλα έγιναν ξαφνικά. Εχει περάσει πάνω από ένας αιώνας από τότε που ο Μαξ Βέμπερ προέβλεψε το τέλος του καπιταλισμού του πετρελαίου, μιλώντας για την εποχή «που το τελευταίο γραμμάριο καυσίμου θα έχει καεί». Γιατί όμως ένας πλανήτης που εισπράττει κάθε μέρα από τον ήλιο δεκάδες φορές περισσότερη ενέργεια από όση χρειάζεται κοιτάει απαθής τον πίδακα πετρελαίου στα βάθη του ωκεανού; Τώρα είναι που χρειαζόμαστε την πολυσυζητημένη καινοτόμα δύναμη του κεφαλαίου και τον ουτοπικό ενθουσιασμό των μηχανικών. «Τα σπαθιά να γίνουν άροτρα», έλεγε το φιλειρηνικό κίνημα «Οι έρημοι να γίνουν ηλιακή ενέργεια», πρέπει να πούμε τώρα εμείς.
«Υποτιμήσαμε το πόσο περίπλοκη είναι μια γεώτρηση στα 1.500 μέτρα κάτω από τη θάλασσα», παραδέχθηκε ο Χέιγουορντ. Και ο Μπαράκ Ομπάμα κήρυξε «πόλεμο» στον εχθρό. Mόνο που αυτή τη φορά ο εχθρός δεν είναι κάποιο ξένο κράτος, αλλά οι παρενέργειες οικονομικών, επιστημονικών και πολιτικών αποφάσεων. Τι πρέπει να κάνει ο επικεφαλής του στρατεύματος, να στείλει υποβρύχια να τορπιλίσουν τη διαρροή; Να εξαπολύσει στρατιωτικό πλήγμα εναντίον της διοίκησης της ΒΡ και όσων την υποστηρίζουν; Στον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας, ο Τζoρτζ Μπους θεώρησε το Αφγανιστάν και το Ιράκ υπόλογα για την Αλ Κάιντα. Μήπως θα έπρεπε ο Ομπάμα να θεωρήσει τη Βρετανία υπόλογη για την καταστροφική επίθεση στις αμερικανικές ακτές; Ομως η British Petroleum δεν είναι βρετανική. Το 1998 συγχωνεύθηκε με τον αμερικανικό γίγαντα Amoco, η εξέδρα άντλησης πετρελαίου ήταν κατασκευασμένη από Κορεάτες, ενώ η εταιρεία πληρώνει εταιρικό φόρο στη Βέρνη της Ελβετίας.
Η αγοραπωλησία ρύπων, τα σύγχρονα συγχωροχάρτια για τη ρύπανση, μπορούν άραγε να αποτελέσουν το μέλλον; Ή θα βρούμε το κουράγιο να μπούμε σε μια νέα εποχή ηλιακής ενέργειας, στην οποία η ευημερία δεν είναι περιβαλλοντική αμαρτία; «Είναι ώρα για καθαρές μορφές ενέργειας», έχει πει ο Ομπάμα. Αν μπορεί να υλοποιήσει αυτή τη δέσμευση, τότε η Βαστίλλη των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών είναι καταδικασμένη να πέσει.
(από την εφημερίδα "Καθημερινή")