Oι αποκαλύψεις της WikiLeaks όσον αφορά τον αμφίβολης προοπτικής πόλεμο των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν έχουν προκαλέσει πλήθος αντιδράσεων, αλλά για μένα περιέχουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα. Στην πραγματικότητα θυμίζουν τη συμβουλή που ίσως σας έδωσαν οι γονείς σας πριν πάτε να σπουδάσετε: «Αν σε μια παρτίδα πόκερ δεν ξέρεις ποιος είναι το κορόιδο, τότε το πιθανότερο είναι να είσαι εσύ».
Στην περίπτωση του «Μεγάλου Παιχνιδιού» στην Κεντρική Ασία το κορόιδο είμαστε εμείς, οι Αμερικανοί. Αυτό που σίγουρα κατάλαβα από τα έγγραφα της WikiLeaks είναι ότι οι ΗΠΑ πληρώνουν τον πακιστανικό στρατό και την υπηρεσία πληροφοριών για να παίζουν σε διπλό ταμπλό. Ειδάλλως θα έπαιζαν σε μονό ταμπλό και θα ήταν 100% εναντίον τους. Το ίδιο θα μπορούσαμε να πούμε και για τον αφγανό πρόεδρο Χαμίντ Καρζάι. Αλλά αυτό σημαίνει ότι όλοι εκεί πέρα φορούν μια μάσκα- ή μήπως δύο μάσκες;
Η Κίνα υποστηρίζει το Πακιστάν, προσπαθεί να συνάψει συμβόλαια εξόρυξης με το Αφγανιστάν και αφήνει την Αμερική να διατηρεί ασφαλές το Αφγανιστάν για τις κινεζικές εταιρείες, την ίδια ώρα που χαμογελά χαιρέκακα στον αμερικανικό στρατό, ο οποίος τα βρίσκει σκούρα, καθώς οτιδήποτε του δένει τα χέρια τη χαροποιεί.
Η Αμερική εν τω μεταξύ στέλνει τους στρατιώτες της να πολεμήσουν στο Αφγανιστάν την ίδια ώρα που απορρίπτει μια ενεργειακή πολιτική η οποία θα μείωνε την κατανάλωση πετρελαίου, γεγονός που έμμεσα βοηθά στη χρηματοδότηση του στρατού των Ταλιμπάν, τους οποίους και πολεμά. Γιατί λοιπόν ανέχονται αυτήν τη διπλοπροσωπία; Μήπως ο πρόεδρος Ομπάμα είναι ανόητος;
Το ζήτημα είναι πιο περίπλοκο. Αυτό το διπλό παιχνίδι έχει τις ρίζες του στην 11η Σεπτεμβρίου 2001. Η τρομοκρατική αυτή επίθεση σχεδιάστηκε, εκτελέστηκε και χρηματοδοτήθηκε από πακιστανούς και σαουδάραβες φονταμενταλιστές. Και οι ΗΠΑ απάντησαν με την εισβολή στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν. Γιατί; Η σύντομη απάντηση είναι επειδή το Πακιστάν διαθέτει πυρηνικά όπλα τα οποία οι ΗΠΑ φοβούνται και η Σαουδική Αραβία πετρέλαιο, το οποίο οι ΗΠΑ λιμπίζονται. Η στρατηγική τους όμως δεν απέδωσε.
Το Πακιστάν, 63 χρόνια από την ίδρυσή του, έχει εμμονή με την απειλή που- όπως λέει- προβάλλει η Ινδία, και η διατήρηση της απειλής αυτής επιτρέπει στον πακιστανικό στρατό να ελέγχει τη χώρα και τους βασικότερους πόρους της. Το Πακιστάν θεωρεί ότι πρέπει να ελέγξει το Αφγανιστάν λόγω «στρατηγικού βάθους», καθώς αν η Ινδία κυριαρχούσε στο Αφγανιστάν το Πακιστάν θα ήταν σφηνωμένο ανάμεσα στις δύο χώρες.
Η Σαουδική Αραβία, τώρα, στηρίζεται στην άτυπη συμφωνία μεταξύ της μοναρχικής οικογένειας των Αλ Σαούντ και του φονταμενταλιστικού καθεστώτος των Ουαχάμπι: οι Αλ Σαούντ κυβερνούν και οι οπαδοί του ουαχαμπιτισμού επιβάλλουν την πιο πουριτανική μορφή του Ισλάμ, την οποία εξάγουν από τη Σαουδική Αραβία σε όλο τον μουσουλμανικό κόσμο, συμπεριλαμβανομένου του Πακιστάν, με χρήματα που βγάζουν πουλώντας σαουδαραβικό πετρέλαιο στη Δύση.
Επομένως τα πυρηνικά του Πακιστάν είναι πρόβλημα για τις ΗΠΑ εξαιτίας της φύσης του καθεστώτος και ο πλούτος σε πετρέλαιο της Σαουδικής Αραβίας είναι πρόβλημα για τις ΗΠΑ επίσης εξαιτίας της φύσης του καθεστώτος. Η Ουάσιγκτον έχει αποφασίσει να παίξει διπλό παιχνίδι επειδή θεωρεί ότι όλες οι εναλλακτικές είναι χειρότερες.
Ετσι πληρώνει το Πακιστάν για να τους βοηθήσει με το Αφγανιστάναν και γνωρίζει ότι μέρος των χρημάτων σκοτώνει τους δικούς της στρατιώτες- επειδή φοβάται ότι, αν φύγουν, οι πακιστανοί ισλαμιστές ίσως ξεκινήσουν επιθέσεις. Επίσης η Ουάσιγκτον πληρώνει τη Σαουδική Αραβία για πετρέλαιο- αν και γνωρίζει ότι μέρος των χρημάτων καταλήγει στους εχθρούς της Αμερικής- καθώς το να αντιταχθούν ιδεολογικά στους Σαουδάραβες θα αποσταθεροποιήσει την κατάσταση. Οι εθισμένοι στα ναρκωτικά δεν λένε ποτέ την αλήθεια στους προμηθευτές τους.
Υπάρχει άραγε άλλος τρόπος; Ναι. Αν οι ΗΠΑ δεν μπορούν απλά να αποχωρήσουν πρέπει τουλάχιστον να μειώσουν τα στοιχήματα που βάζουν. Πρέπει να περιορίσουν την παρουσία τους στο Αφγανιστάν στο ελάχιστο που είναι απαραίτητο για να διασφαλίσουν ότι η αναστάτωση εκεί δεν θα επηρεάσει το Πακιστάν ή ότι η Αλ Κάιντα δεν θα επιστρέψει. Πρέπει ακόμη να περιορίσουν την εξάρτησή τους σε πετρέλαιο για να μην επηρεάζονται τόσο από τα γεγονότα στη Σαουδική Αραβία, για να μειώσουν τα κονδύλια που καταλήγουν σε ανθρώπους που τους μισούν και για να καταστήσουν αναγκαία την οικονομική και πολιτική εξυγίανση στα κράτη αυτά.
Δυστυχώς εμείς οι Αμερικανοί δεν έχουμε ούτε τα χρήματα ούτε το ανθρώπινο δυναμικό ούτε τον χρόνο που απαιτούνται για να μεταμορφώσουμε τα πιο βασανισμένα κράτη της περιοχής. Αυτό θα συμβεί μόνο όταν τα ίδια το θελήσουν. Ωστόσο διαθέτουμε την τεχνολογία και τους ανθρώπους που οραματίζονται πράσινες εναλλακτικές λύσεις για το πετρέλαιο. Είναι καιρός να ξεκινήσουμε στα σοβαρά αυτή την τεράστια προσπάθεια. Εχω κουραστεί να είμαι το κορόιδο στο παιχνίδι αυτό.
(από την εφημερίδα "Το Βήμα", 3/8/2010)