Ειδικότερα, το πρόγραμμα στηρίζει και ενισχύει τις επιχειρήσεις αυτές προκειμένου να διαφοροποιήσουν τα παραγόμενα προϊόντα, τις παρεχόμενες υπηρεσίες και τις εκτελούμενες εργασίες τους, με στόχο τη σταδιακή απεξάρτησή τους από τη ΔΕΗ και συνολικά από τις λιγνιτικές δραστηριότητες σε βάθος πενταετίας.
Το νέο πρόγραμμα αρχικά προβλέπει επιδοτήσεις ύψους 10 εκατ. ευρώ και θα χρηματοδοτηθεί από τα έσοδα πλειστηριασμών δικαιωμάτων εκπομπών για το 2018 συνολικού ποσού 31.391.473,90 ευρώ, που έχει δεσμευτεί για την ανάπτυξη βιώσιμων οικονομικών δραστηριοτήτων χαμηλού ανθρακικού και περιβαλλοντικού αποτυπώματος στις περιοχές Δίκαιης Μετάβασης.
Η επιχορήγηση κάθε επενδυτικού σχεδίου κυμαίνεται από 20.000 έως 200.000 ευρώ. Τα ποσοστά ενίσχυσης για το σύνολο των επιλέξιμων δαπανών θα ανέρχονται σε 80% δημόσια επιχορήγηση και 20% ιδιωτική συμμετοχή. Σημειώνεται ότι η διαδικασία αξιολόγησης και ένταξης των επενδυτικών σχεδίων θα είναι άμεση και απλοποιημένη.
Η δράση έχει πιλοτικό χαρακτήρα και υλοποιείται στο πλαίσιο του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ) για την αναγέννηση των τοπικών οικονομιών των περιοχών μετάβασης, την εξασφάλιση των θέσεων εργασίας και τη δημιουργία νέων ευκαιριών απασχόλησης. Εντάσσεται στον άξονα «Βελτίωση Επιχειρηματικού περιβάλλοντος και προσέλκυση/υποδοχή επενδύσεων» του Ειδικού Μεταβατικού Προγράμματος για τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση 2021-2023, το οποίο σχεδιάστηκε από τη Συντονιστική Επιτροπή ΣΔΑΜ και λειτουργεί ως προγεφύρωμα για την επόμενη προγραμματική περίοδο του ΕΣΠΑ 2021-2027.
Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, δήλωσε: «Με το νέο αυτό πρόγραμμα στηρίζουμε στοχευμένα τις τοπικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις των λιγνιτικών περιοχών, προκειμένου να στραφούν σε δραστηριότητες πιο φιλικές στο περιβάλλον, δημιουργώντας ταυτόχρονα νέα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα μέσα από τη χρήση εργαλείων πράσινης και αειφόρου ανάπτυξης. Πρόκειται για ένα ακόμη σημαντικό βήμα προς την υλοποίηση του εμβληματικού εγχειρήματος της απολιγνιτοποίησης, το οποίο με απόφαση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, προχωράμε πρώτοι στην Ευρώπη. Και έχουμε δεσμευτεί ότι αυτή η οραματική μεταρρύθμιση δεν θα αφήσει κανέναν συμπολίτη μας πίσω, συμβάλλοντας έμπρακτα στην αντιστάθμιση των κοινωνικών και οικονομικών επιπτώσεων της μετάβασης σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος».
Ο Πρόεδρος του Πράσινου Ταμείου, Στάθης Σταθόπουλος, τόνισε: «Ο σχεδιασμός και η έγκριση από τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Σκρέκα της πρόσκλησης για την ουσιαστική ενίσχυση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στις λιγνιτικές περιοχές, ύψους 10 εκατ. ευρώ, είναι μια σημαντική στιγμή μιας μεγάλης προσπάθειας για το ΥΠΕΝ και το Πράσινο Ταμείο. Τον Σεπτέμβριο 2019 ξεκινήσαμε σχεδόν από το μηδέν. Η χώρα διέθετε μόνο εν μέρει θεσμικό πλαίσιο για την ενεργοποίηση του Πράσινου Ταμείου στο εθνικό στοίχημα της απολιγνιτοποίησης, χωρίς, όμως, να υπάρχει σε εξέλιξη κάποιο πρόγραμμα για τις περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης. Άμεσα το ΥΠΕΝ, με την καθοδήγηση του τότε Υπουργού κ. Χατζηδάκη, διαμόρφωσε και έθεσε σε εφαρμογή το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα. Σε συνεργασία με τον Συντονιστή του ΣΔΑΜ κ. Μουσουρούλη και την ομάδα του ξεκινήσαμε από τον Φεβρουάριο 2020 τον σχεδιασμό μας, ώστε τον Ιούνιο 2020 να εκδώσουμε το πρώτο πρόγραμμα του Πράσινου Ταμείου για την απολιγνιτοποίηση. Από τότε βγήκαν και μέχρι σήμερα στον αέρα 7 προσκλήσεις, επεκτάθηκαν οι δικαιούχοι δήμοι και ολοκληρώθηκαν σε σύντομο χρονικό διάστημα οι αναγκαίες πράξεις και έλεγχοι για τις συνέργειές μας με άλλους φορείς του Δημοσίου, όπως ο ΕΦΕΠΑΕ και το ΚΑΠΕ για την ενεργοποίηση όλου του προγράμματος, ώστε να ανταποκριθούμε απολύτως στην προτεραιότητα που έχουν θέσει ο Πρωθυπουργός και η Κυβέρνηση συνολικά στον εθνικό αυτό στόχο».
Ο Πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης, Κωστής Μουσουρούλης, υπογράμμισε: «Σχεδιάσαμε ένα καινοτόμο Πρόγραμμα, ανακυκλώνοντας -για πρώτη φορά- πόρους του Πράσινου Ταμείου που εισέρρευσαν από την εφαρμογή της αρχής «ο ρυπαίνων πληρώνει» και τους ανταποδίδουμε στις επιχειρήσεις με υψηλή εξάρτηση από τις λιγνιτικές δραστηριότητες, προκειμένου να στραφούν σε νέες βιώσιμες δραστηριότητες, αξιοποιώντας την τεχνογνωσία τους. Κριτήριά μας: η εξάρτησή τους από τον λιγνίτη και η μελλοντική της μείωση, πρωτίστως όμως, η διατήρηση των θέσεων εργασίας. Πρόκειται για μια στιγμή-ορόσημο του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης».
Η πρόσκληση της δράσης θα δημοσιευτεί στις ακόλουθες ιστοσελίδες: