– Κύριε πρέσβη, ποια είναι τα βασικά συμπεράσματα από την τελευταία τριμερή συνάντηση στο Ισραήλ μεταξύ των ηγετών Ελλάδας, Ισραήλ και Κύπρου;
– Η συνέχεια. Η σημασία της τριμερούς έγκειται στη συνέχιση της δέσμευσης των τριών πλευρών στο σχήμα συνεργασίας, να συνεχίσουν να εργάζονται μαζί για την ειρήνη, τη σταθερότητα, την ασφάλεια, την ευημερία στη Μέση Ανατολή και στην Ανατολική Μεσόγειο.
– Στο πεδίο της Τουρκίας, η Αγκυρα φαίνεται να κάνει μια προσπάθεια εξομάλυνσης των σχέσεών της με σειρά από χώρες, δηλαδή την Αίγυπτο, τα Εμιράτα, ακόμη και το Ισραήλ. Αναρωτιέμαι αν θα πρέπει να χαιρετίσουμε αυτή τη μεταστροφή και αναρωτιέμαι επίσης αν θα επηρεάσει τα δικά μας τριμερή σχήματα συνεργασίας.
– Δεν θα έλεγα ότι μια επαναπροσέγγιση ή μια βελτίωση των σχέσεων μεταξύ της Τουρκίας και οποιασδήποτε χώρας της περιοχής υποκαθιστά την Ελλάδα. Δεν πρόκειται για ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος και νομίζω ότι τα τελευταία 20 χρόνια έχουμε δημιουργήσει κάτι πολύ σταθερό, πολύ σημαντικό. Και αυτό έχει αποδειχθεί σε πρόσφατες αποφάσεις, πρόσφατες πολιτικές, πρόσφατες στρατηγικές. Η Τουρκία είναι μια σημαντική χώρα στην περιοχή. Δεν θα χρησιμοποιούσα τη φράση «ακόμη και με το Ισραήλ». Μας ενδιαφέρει να έχουμε καλύτερες, κανονικές σχέσεις με την Τουρκία. Δεν θέλω να πω ότι είναι τουρκική ευθύνη ή ότι εναπόκειται στην Τουρκία να αποδείξει τις καλές προθέσεις της. Επειδή όμως έχουμε μια συγκεκριμένη εμπειρία, θα έλεγα ότι το ενδιαφέρον μας είναι η καλή σχέση με κάθε χώρα της περιοχής. Η καλή σχέση με την Τουρκία δεν σημαίνει ότι θα υποκαταστήσει τη σχέση που έχουμε με την Ελλάδα. Νομίζω ότι είναι πολύ ξεκάθαρο.
– Οι συμφωνίες «Αβραάμ» φαίνεται πως ομαλοποιούν τις σχέσεις των αραβικών κρατών με το Ισραήλ. Μήπως αυτό είναι ένα μήνυμα πως το Ισραήλ γίνεται ο σημαντικότερος παίκτης στην περιοχή;
– Δεν μου αρέσουν οι υπερβολές και σίγουρα δεν θα χρησιμοποιούσα τον όρο βασικός παίκτης. Το Ισραήλ τα τελευταία χρόνια έχει καθιερωθεί ως σημαντική χώρα, μια «άγκυρα» σταθερότητας, ασφάλειας και οικονομικής ανάπτυξης στην περιοχή. Η σημασία των συμφωνιών του «Αβραάμ» έγκειται στο ότι οι χώρες της περιοχής συνειδητοποιούν ότι δεν χρειάζονται προϋποθέσεις για τη βελτίωση ή την οικοδόμηση μιας καλής σχέσης με το Ισραήλ. Σίγουρα, πρέπει να επιλύσουμε το παλαιστινιακό ζήτημα. Μέχρι τότε θα πρέπει να προχωρήσουμε στην οικοδόμηση ομαλών σχέσεων – το έχουμε κάνει με τις χώρες του Κόλπου, το Μπαχρέιν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το έχουμε κάνει με το Μαρόκο. Το κάναμε με το Σουδάν. Η πόρτα είναι ανοιχτή για όλους. Οι σχέσεις είναι σημαντικές, γιατί προσφέρουν ασφάλεια στην περιοχή. Αντιμετωπίζουμε κοινές προκλήσεις, από την υγεία μέχρι την οικονομία, την τεχνολογική ανάπτυξη και το περιβάλλον. Διαθέτουμε τεχνολογίες που μπορούμε να μοιραστούμε, δείτε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα που επενδύουν στο Ισραήλ, μπαίνοντας στο έργο που μεταφέρει ενέργεια προς το Ισραήλ και νερό στην Ιορδανία. Αυτή είναι η αρχή μιας νέας εποχής. Ας ελπίσουμε ότι μπορούμε να σημειώσουμε περαιτέρω πρόοδο. Και βλέπω ρόλο για την Ελλάδα σε αυτή την εξέλιξη, γιατί δεν είναι τόσο μακριά και είναι μια γέφυρα προς την Ευρώπη, αλλά και προς τη Μέση Ανατολή.
– Βλέπετε τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να αυξάνουν την επιρροή τους;
– Δεν υπάρχουν μεγάλοι παίκτες στην περιοχή μας. Ολοι είμαστε ίσοι παίκτες. Σκεφτείτε το σαν μια σκακιέρα. Δεν υπάρχει βασιλιάς και βασίλισσα. Είμαστε όλοι πιόνια. Εσείς έχετε κάποια πλεονεκτήματα, εμείς έχουμε διαφορετικά. Τα Εμιράτα τα δικά τους. Είναι μια σχέση δούναι και λαβείν. Που βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό και στην αμοιβαιότητα.
– Στο θέμα των αποθεμάτων φυσικού αερίου στη Μέση Ανατολή· βλέπετε την Αίγυπτο να γίνεται η χώρα-κόμβος και αυτό με κάποιο τρόπο να ανατρέπει τα σχέδια για τον East Med;
– Η Αίγυπτος είναι μια σημαντική χώρα στην περιοχή για το Ισραήλ, σίγουρα για την Ελλάδα, σίγουρα για τον αραβικό κόσμο. Η Αίγυπτος είναι πλέον ένας από τους μεγαλύτερους πελάτες φυσικού αερίου του Ισραήλ. Εχουμε έναν αγωγό που συνδέει τις δύο χώρες και ένας ακόμη βρίσκεται στα σκαριά. Η Αίγυπτος μπορεί να είναι μεσολαβητής στη διαδικασία. Δεν θα έλεγα πως το ότι η Αίγυπτος γίνεται κόμβος φυσικού αερίου για την περιοχή και για την Ευρώπη, υποκαθιστά τον αγωγό East Med. Το ερώτημα είναι η διαδρομή του αγωγού. Ο East Med θα γίνει με το έναν ή τον άλλον τρόπο. Εντέλει, η Κύπρος θα έχει έναν αγωγό που θα κατευθύνει το κοίτασμα Αφροδίτη στην Αίγυπτο. Ετσι, η Αίγυπτος αποτελεί ένα σημαντικό «σταυροδρόμι» για όλους τους αγωγούς, για όλες τις πρωτοβουλίες. Οποια και αν είναι η διαδρομή, η Αίγυπτος είναι κεντρική. Δεν νομίζω ότι υποκαθιστά, αντίθετα αντικαθιστά και παρέχει μια βιώσιμη εναλλακτική λύση για να προχωρήσουμε τα επόμενα χρόνια.
(από την εφημερίδα "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ")