Η καρδιά της ελληνικής οικονομίας χτυπάει στον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ) και όσο περνάει ο καιρός χτυπάει όλο και πιο γρήγορα, αφού πλέον ο οργανισμός είναι «αιμοδότης» της κρατικής μηχανής με άνω του 1 δισ. ευρώ κάθε δέκα ημέρες! Μέσα στο 2008 η Ελλάδα έχει σπάσει κάθε προηγούμενο ρεκόρ δανεισμού.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου Οικονομίας, από τα 252 δισ. ευρώ του δημοσίου χρέους τα 74 έχουν συσσωρευτεί από τις αρχές του 2004 ως σήμερα. Τα 41 από αυτά τα 74 δισ. ευρώ έχουν δημιουργηθεί τους τελευταίους 9 μήνες! Κάποια από αυτά χρησιμοποιούνται για την αποπληρωμή παλαιών χρεών, αλλά τα περισσότερα είναι νέα χρέη για την κάλυψη των διευρυνόμενων ελλειμμάτων του κεντρικού κράτους.
Βουλευτές της αξιωματικής αντιπολίτευσης επικαλούνται τα παραπάνω στοιχεία ισχυριζόμενοι ότι είναι αρκετά για να εξηγήσουν γιατί ο κ. Κ. Καραμανλής επέστρεψε από τις καλοκαιρινές διακοπές του και εν πλήρει γνώσει και διαύγεια εγκλωβίστηκε σε ένα «πακέτο» φορολογικών μέτρων που πλήττει καίρια πολυπληθή κοινωνικά στρώματα. Απλώς δεν μπορεί να κάνει αλλιώς.
«Οταν το δημοσιονομικό σύστημα νοσεί», λέει πολιτικός που έχει ασχοληθεί επισταμένως στο παρελθόν με το ζήτημα του δημοσίου χρέους, «τότε οι παρενέργειες απλώνονται σε όλα τα υποσυστήματα, από το φορολογικό και το Ασφαλιστικό ως την αναπτυξιακή πολιτική και τις δομές του κοινωνικού κράτους».
Ανθρωποι οι οποίοι έχουν εργαστεί σε θέσεις ευθύνης στον σχεδιασμό της οικονομικής πολιτικής κατά την οκταετία Σημίτη, επιστήμονες του σημερινού οικονομικού επιτελείου του ΠαΣοΚ, αλλά και στελέχη της Νέας Δημοκρατίας που παρακολουθούν τις εξελίξεις στην οικονομία από άλλα υπουργεία, θεωρούν ότι η κατάσταση στα δημοσιονομικά έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο και αρχίζει να θυμίζει «μέρες του '90», όταν το έλλειμμα του προϋπολογισμού ως ποσοστό του ΑΕΠ ήταν διψήφιο.
Επισημαίνουν ότι το υπουργείο Οικονομίας αποφεύγει να δεσμευτεί ότι ο δανεισμός του 2008 δεν θα σπάσει το φράγμα των 43 δισ. ευρώ, ενώ η συγκράτηση του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ εξαρτάται από την αποδοτικότητα των νέων φορολογικών μέτρων και το «μαγείρεμα των στοιχείων» που αναγκαστικά θα κάνει η κυβέρνηση.
Εχοντας το αυστηρό μάτι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σταθερά προσηλωμένο επάνω της, η κυβέρνηση λειτουργεί σπασμωδικά και προσπαθεί να προλάβει τα χειρότερα στην οικονομία, χωρίς να κατρακυλήσει στις δημοσκοπήσεις. Ασφαλείς πηγές από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή μεταδίδουν ότι οι πρόσφατες προειδοποιήσεις του επιτρόπου κ. Χοακίν Αλμούνια για το έλλειμμα του προϋπολογισμού ήταν μόνον ένας ήπιος πρόλογος για ό,τι πρόκειται να επακολουθήσει. Μέσα στους επόμενους μήνες θα πρέπει να αναμένονται ιδιαίτερα αυστηρές συστάσεις προς την Ελλάδα.
«Θα μας χαρίσουν τις υπερβάσεις στο έλλειμμα του 2007, αλλά όχι και στο 2008» λένε. «Αν τα μέτρα δεν αποδώσουν τα αναμενόμενα, τότε η επιτήρηση θα επιβληθεί το φθινόπωρο του 2009». Κατά συνέπεια, εξηγούν στελέχη του ΠαΣοΚ, ο κ. Καραμανλής αναλαμβάνει σήμερα το μεγάλο πολιτικό ρίσκο του «φορολογικού πακέτου», αλλά και ενός αναμενόμενου «δεύτερου κύματος» φορολογικών μέτρων, ελπίζοντας να αποφύγει τη βέβαιη πολιτική καταστροφή μιας ταπεινωτικής «δεύτερης επιτήρησης». Οπως ωστόσο λέει σε ιδιωτικές συζητήσεις του ο βουλευτής και πρώην υπουργός κ. Αλ. Παπαδόπουλος «όταν είσαι ναυαγός δεν μπορείς να είσαι και σωτήρας».
Ολα αυτά συμβαίνουν ενώ το όφελος της ΟΝΕ στο σκέλος του κρατικού δανεισμού έχει ήδη εξαντληθεί εξαιτίας της συνεχούς έκδοσης νέων ομολόγων, τα οποία έχουν «παραφουσκώσει» το δημόσιο χρέος και έχουν αυξήσει τον κίνδυνο εξυπηρέτησής του. Ο αυξημένος κίνδυνος μεταφράζεται σε μεγαλύτερο επιτόκιο. Οι ξένες τράπεζες δανείζουν σήμερα την Ελλάδα με επιτόκιο 0,75% μεγαλύτερο από το γερμανικό, ακριβώς όπως συνέβαινε λίγο πριν από την ένταξη στην ΟΝΕ.
Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ελεγκτές της Eurostat ζήτησαν διευκρινίσεις για «40 σημεία» τήρησης των λογαριασμών του κράτους ενώ αμφισβήτησαν εκ νέου τον τρόπο υπολογισμού της «άσπρης τρύπας», δηλαδή των υποτιθέμενων πλεονασμάτων που εμφανίζουν οι δήμοι και τα ταμεία. «Η "άσπρη τρύπα" είναι μια γκρίζα ζώνη» λέει Ελληνας με εμπειρία στα δημοσιονομικά της χώρας.
Στην Ελλάδα το κράτος δεν έχει μετρήσει αξιόπιστα αν υπάρχουν και σε ποιο ύψος φθάνουν τα υποτιθέμενα πλεονάσματα των δήμων και των ταμείων. Πολλοί μειδιούν με τον ισχυρισμό ότι η υπερχρεωμένη τοπική αυτοδιοίκηση μπορεί ακόμα να εμφανίζει πλεονάσματα.
Η κατάσταση αυτή βολεύει τους πολιτικούς. Η «άσπρη τρύπα» εξακολουθεί να διαστέλλεται με τη δύναμη της σκέψης(!) των κυβερνώντων. Κατορθώνουν έτσι να καλύπτουν εικονικά στον «τελικό λογαριασμό» (δηλαδή στον προϋπολογισμό) τα εκρηκτικά ελλείμματα του κεντρικού κράτους.
Παρά το γεγονός ότι τα περιθώρια των ελιγμών στενεύουν αισθητά, η κυβέρνηση δεν έχει προς το παρόν άλλη επιλογή από τον υπέρ πάντων αγώνα στο μέτωπο της «δημιουργικής λογιστικής». Στελέχη του υπουργείου Οικονομίας που είναι σε θέση να γνωρίζουν λένε ότι ο επικεφαλής του ΟΔΔΗΧ κ. Σπ. Παπανικολάου έχει λάβει την εντολή να εξαντλήσει όλα τα διαθέσιμα εργαλεία «δημιουργικής λογιστικής» για όσο καιρό είναι ακόμα διαθέσιμα. Ηδη μεταφέρονται στο μέλλον (δηλαδή έπειτα από 2 ως 3 χρόνια) σημαντικές υποχρεώσεις εξυπηρέτησης του χρέους.
Το ΠAΣOΚ με πρόσφατη ερώτησή του προς τον κ. Γ. Αλογοσκούφη καταγγέλλει την κυβέρνηση ότι εκδίδει διαρκώς νέα swaps (μεταφορές υποχρεώσεων στο μέλλον), χωρίς να ενημερώνει για το κόστος των συγκεκριμένων δημοσιονομικών πράξεων.
Ταυτοχρόνως, ο ΟΔΔΗΧ «παίζει» περισσότερο από ποτέ με options, δηλαδή χρηματοοικονομικά στοιχήματα που επιτρέπουν την προείσπραξη υποθετικού μελλοντικού κέρδους. Πρόκειται για «συμφωνίες ευκαιρίας» που γίνονται με μεγάλες ξένες τράπεζες. Οπως αναφέρει οικονομικός παράγοντας «παίζουν ζάρια με το μέλλον» και «ακολουθούν πρακτικές για τις οποίες υπάρχει τόση διαφάνεια όση υπήρχε και για τα δομημένα ομόλογα».
Με όλα αυτά να συμβαίνουν μέσα σε ένα κλίμα διεθνούς οικονομικής και πιστωτικής κρίσης, η αισιοδοξία στις τάξεις της κυβέρνησης μειώνεται ραγδαία.
(Από την εφημερίδα Το ΒΗΜΑ, 21/09/2008)