Οι σημερινές τιμές του αργού πετρελαίου (περί τα 50 δολλάρια/βαρέλι) συμβαδίζουν με τις πολύ απαισιόδοξες προβλέψεις για την ανάπτυξη της διεθνούς οικονομίας. Φαντάζομαι ότι αν μετά 3-4 χρόνια η διεθνής οικονομία επανέλθει σε μεγαλύτερους ρυθμούς ανάπτυξης (ας πούμε 3 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από το 2009), οι τιμές του πετρελαίου θα ξεπεράσουν τα 200 δολλάρια/βαρέλι. Αυτό θα οφείλεται εν μέρει και στο γεγονός ότι οι σημερινές τιμές αποθαρρύνουν τις μεγάλες επενδύσεις για την ανάπτυξη νέων κοιτασμάτων.
Για μας στην Ελλάδα, λόγω της μεγάλης εξάρτησης από το πετρέλαιο, η μεγάλη και απότομη αύξηση που θα έλθει αμέσως μόλις ξεπεράσουμε τη σημερινή οικονομική κρίση, θα αποδειχθεί ιδιαίτερα οδυνηρή.
Τι πρέπει να κάνουμε; Το αντίθετο από ό,τι κάνουμε συνήθως. Να μην είμαστε κοντόφθαλμοι και να εφησυχάσουμε, αλλά να προχωρήσουμε ακάθεκτοι στην αξιοποίηση του αστείρευτου ενεργειακού δυναμικού που διαθέτουμε (ήλιο, άνεμο και θάλασσα) ώστε όταν ακριβύνει πάλι το πετρέλαιο να είμαστε έτοιμοι με πολλές μονάδες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από τον άνεμο κυρίως, αλλά και με μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα.
Στόχος μας πρέπει να είναι να γίνουμε αξιόλογοι εξαγωγείς ηλεκτρικής ενέργειας από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Περίσσευμα ενέργειας από ΑΠΕ θα σημάνει σημαντικό περιορισμό της εξάρτησης από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Απίστευτα απογοητευτικό είναι ότι η ΔΕΗ στο πρόσφατο επιχειρησιακό της πρόγραμμα προβλέπει ότι στο τέλος του 2014 μόλις το 3% της παραγωγής της θα προέρχεται από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Οι μαζικές επενδύσεις στα επόμενα δύο χρόνια σε μονάδες από ΑΠΕ (κυρίως ιδιωτικές) και στο ηλεκτρικό δίκτυο που θα τις διασυνδέσει είναι και το καλύτερο φάρμακο για την αντιμετώπιση της επερχόμενης οικονομικής ύφεσης.
Μια ενδιαφέρουσα παράμετρος είναι η ακόλουθη: Για ένα χρόνο μάθαμε να ζούμε με ακριβά καύσιμα (βενζίνη και πετρέλαιο κίνησης). Τώρα οι τιμές πέφτουν και θα πέσουν και άλλο. Το ερώτημα που θέτω είναι μήπως θα ήταν ορθότερο για την ενίσχυση της ανάπτυξης της οικονομίας και της απασχόλησης να περιοριστούν οι νέοι άμεσοι φόροι που επεβλήθησαν (αύξηση 18% κατά τον προϋπολογισμό) και να αντισταθμιστούν από βραδύτερη μείωση της τιμής των καυσίμων κίνησης μόνο (η βιομηχανία και η θέρμανση αντίθετα πρέπει να επωφεληθούν από τη μείωση των τιμών).
Στις 20 Νοεμβρίου διάβασα στην «Εστία» ότι κατά δήλωση του εκπροσώπου του Υπουργείου Εξωτερικών, το νορβηγικό σκάφος που έκανε έρευνες για λογαριασμό της Τουρκίας στο Αιγαίο κινείτο εκτός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Ομολογώ ότι μου προκάλεσε ιδιαίτερη εντύπωση η δήλωση αυτή. Μέχρι σήμερα η γραμμή του Υπουργείου Εξωτερικών ήταν ότι ο προσδιορισμός των ορίων της υφαλοκρηπίδας αποτελεί τη μόνη διαφορά μας με τη Τουρκία που πρέπει να επιλυθεί στο δικαστήριο της Χάγης. Η δήλωση του εκπροσώπου του Υπουργείου Εξωτερικών υποδηλώνει μήπως ότι -χωρίς να το γνωρίζουμε, ή πάντως χωρίς να το έχω πληροφορηθεί εγώ- για ορισμένες περιοχές του Αιγαίου έχει οριστεί η υφαλοκρηπίδα;
Για την υφαλοκρηπίδα απειλήθηκε σύρραξη μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας το 1987, που κατέληξε στη συμφωνία του Νταβός, Παπανδρέου-Οζάλ, που ρητά προέβλεπε ότι ούτε η Ελλάδα ούτε η Τουρκία θα πραγματοποιούν έρευνες στα διεθνή ύδατα του Αιγαίου. Δεν ισχύει πια η συμφωνία Παπανδρέου-Οζάλ; Και αν ναι, πότε και πως καταργήθηκε; Θεώρησε η Τουρκία, σε αντίθεση με την Ελλάδα, ότι το mea culpa του Α. Παπανδρέου για τη συμφωνία αυτή σήμαινε ότι μπορεί να κάνει ό,τι θέλει στο Αιγαίο;
Αν πάντως το Υπουργείο Εξωτερικών γνωρίζει επακριβώς τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στο Καστελόριζο, πως συμβαίνει να μη γνωρίζει τα όρια της ελληνικής υφαλοκρηπίδας στη Θάσο ή ακόμη και στον κόλπο του Θερμαϊκού;
Τα παραπάνω έχουν τεράστια οικονομική σημασία για την Ελλάδα. Τυχόν μεγάλα πετρελαϊκά αποθέματα ανατολικά της Θάσου (1 μίλι έξω από τα χωρικά μας ύδατα) αν επιβεβαιωθούν, μπορούν να συμβάλλουν στον περιορισμό του δημόσιου χρέους και του τεράστιου ελλείμματος του ισοζυγίου πληρωμών. Αυτό το έλλειμμα σε συνδυασμό με το δημόσιο χρέος ευθύνονται για το αυξανόμενο spread των ελληνικών επιτοκίων.
Πιστεύω ότι για το θέμα της υφαλοκρηπίδας η κυβέρνηση μας χρωστάει λεπτομερείς εξηγήσεις. Όσα γενικά είπε στις 21/11 στη Βουλή ο πρωθυπουργός απαντώντας στον αρχηγό του ΛΑΟΣ δεν άγγιξαν καν το θέμα.
Αν πράγματι η Τουρκία παραβίασε τη συμφωνία Παπανδρέου-Οζάλ, είναι ευκαιρία για μας, αφού ενημερώσουμε την Ευρωπαϊκή Ένωση, να προχωρήσουμε σε έρευνες ανατολικά της Θάσου σε μια περιοχή που ποτέ δεν διεκδίκησε η Τουρκία.
Σε 3-4 χρόνια το πετρέλαιο θα ξεπεράσει τα 200 δολλάρια ανά βαρέλι. Η εύρεση πετρελαίου θα είναι καθοριστικής σημασίας για το μέλλον της Ελλάδας. Κάθε ολιγωρία θα ήταν ασυγχώρητη.
(Από την εφημερίδα ΕΣΤΙΑ, 24/11/2008)