H συνάντηση των ηγετών του κόσμου στη Διεθνή Διάσκεψη για το Αφγανιστάν, στις 5 Δεκεμβρίου στη Βόννη, έρχεται την κατάλληλη στιγμή. Αν και τα κοσμοϊστορικά γεγονότα της Αραβικής Ανοιξης κυριάρχησαν επί πολύ στα φετινά πρωτοσέλιδα, το Αφγανιστάν παραμένει μια καίρια πηγή προβληματισμού για τη βρετανική κυβέρνηση και για πολλούς από τους εταίρους μας διεθνώς για έναν, κυρίαρχο λόγο: την ασφάλεια τόσο σε εθνικό όσο και σε διεθνές επίπεδο.
Η συνάντηση της επόμενης εβδομάδας αποτελεί κρίσιμης σημασίας ευκαιρία για την ανανέωση της μακροπρόθεσμης δέσμευσης της διεθνούς κοινότητας να εργαστεί για το Αφγανιστάν. Επιθυμούμε όλοι να εξασφαλίσουμε ότι η χώρα αυτή δεν θα γίνει ποτέ ξανά καταφύγιο για τη διεθνή τρομοκρατία και μοιραζόμαστε όλοι έναν κοινό σκοπό: να ενισχύσουμε τις δυνατότητες της κυβέρνησης και των Εθνικών Δυνάμεων Ασφαλείας του Αφγανιστάν, ώστε οι ίδιοι οι Αφγανοί να μπορούν να είναι υπεύθυνοι για το δικό τους έδαφος και το δικό τους μέλλον.
Μια δεκαετία μετά την 11η Σεπτεμβρίου, η Αλ Κάιντα στο Αφγανιστάν και στο Πακιστάν έχει αποδυναμωθεί σημαντικά και, σε σχέση με δέκα χρόνια πριν, ενώ το σημερινό Αφγανιστάν δεν θυμίζει σε τίποτα το παρελθόν. Αλλά σοβαρότατες προκλήσεις παραμένουν και πρέπει να είμαστε σίγουροι ότι όταν οι τελευταίες μάχιμες μονάδες μας αποχωρήσουν το 2014, η πρόοδος που με τόσες δυσκολίες πετύχαμε δεν θα αναστραφεί. Πρέπει να φροντίσουμε να είναι το Αφγανιστάν αρκετά ισχυρό ώστε να μπορεί να προστατεύει τη δική του εθνική ασφάλεια και, μέσω αυτής, τη δική μας. Αυτό θα απαιτήσει μια διαρκή διεθνή δέσμευση στο Αφγανιστάν για πολύ καιρό μετά το 2014.
Η στρατηγική μας για την εξασφάλιση επιτυχούς παράδοσης της ευθύνης για την ασφάλεια της χώρας στους Αφγανούς μέχρι το τέλος του 2014 περιλαμβάνει τρεις τομείς.
Βοηθούμε τους Αφγανούς να δημιουργήσουν μια ισχυρή δύναμη εθνικής ασφάλειας που να είναι ικανή να ανταποκριθεί σε όσες προκλήσεις θα συνεχίσουν να υπάρχουν και μετά το 2014. Τους βοηθούμε επίσης να δημιουργήσουν ένα κράτος που θα δρα με γνώμονα το συμφέρον του συνόλου των πολιτών του. Και υποστηρίζουμε τις προσπάθειες για δημιουργία μιας πολιτικής διαδικασίας δίκαιης και χωρίς αποκλεισμούς.
Εχουμε ήδη ξεκινήσει την πρώτη φάση της μετάβασης από τη Διεθνή Δύναμη Ασφαλείας και Βοήθειας (ISAF) σε μια αφγανική δύναμη ασφαλείας. Στις 27 Νοεμβρίου ανακοινώθηκε η έναρξη της δεύτερης φάσης κατά την οποία τουλάχιστον ο μισός αφγανικός πληθυσμός θα διαμένει σε περιοχές, για την ασφάλεια των οποίων την ευθύνη θα έχουν οι αφγανικές δυνάμεις ασφαλείας. Είμαστε λοιπόν σε καλό δρόμο για να παραδώσουμε την ευθύνη της ασφάλειας του Αφγανιστάν στην Εθνική Δύναμη Ασφαλείας της χώρας μέχρι το τέλος του 2014.
Οσον αφορά την ανάπτυξη, η ανταρσία των Ταλιμπάν εναντίον της αφγανικής κυβέρνησης θα ηττηθεί μόνον όταν ο αφγανικός λαός νιώσει πλήρη εμπιστοσύνη στη δυνατότητα της κυβέρνησής του να του παρέχει δικαιοσύνη, πρόσβαση σε δημόσια αγαθά και υπηρεσίες και οικονομικές ευκαιρίες. Το Αφγανιστάν είναι μια από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου, με ένα από τα ψηλότερα ποσοστά παιδικής θνησιμότητας και αναλφαβητισμού και θα έχει ανάγκη αναπτυξιακής βοήθειας για πολλά χρόνια ακόμη. Αλλά μέχρι το 2014 μπορούμε να βοηθήσουμε την κυβέρνηση του Αφγανιστάν να προχωρήσει με πιο γοργά βήματα προς τη δημιουργία ενός κράτους βιώσιμου και ικανού να υποστηρίζει τις βασικές δημόσιες λειτουργίες και υπηρεσίες προς τους πολίτες.
Στο πολιτικό πεδίο, βοηθούμε τους Αφγανούς να αναπτύξουν τις διαδικασίες για να επεκτείνουν το ισχυρό αίσθημα της πίστης που όλοι οι Αφγανοί έχουν στο έθνος τους, σε ένα εξίσου ισχυρό αίσθημα πίστης προς το κράτος τους. Στις διαδικασίες αυτές πρέπει να συμπεριληφθούν ομάδες που είχαν αποκλειστεί από τον διακανονισμό της Βόννης το 2011, χωρίς αυτό να αποβεί εις βάρος άλλων, όπως των κατοίκων των βόρειων περιοχών ή του γυναικείου πληθυσμού του Αφγανιστάν. Το Σύνταγμα του Αφγανιστάν εγγυάται ίσα δικαιώματα ανδρών και γυναικών και εμείς υποστηρίζουμε πλήρως το έργο της αφγανικής κυβέρνησης για την υπεράσπιση αυτής της αρχής.
Οι αρχηγοί των Ταλιμπάν έχουν τώρα μια ξεκάθαρη επιλογή. Για όσο διάστημα κυβέρνησαν τη χώρα απέτυχαν να παρέχουν αυτό που χρειαζόταν ο αφγανικός λαός και η διεθνής κοινότητα: ένα ασφαλές και σταθερό Αφγανιστάν που να μην αποτελεί απειλή για τον κόσμο. Οι αντάρτες πρέπει να γνωρίζουν ότι με τη βία δεν θα επιτύχουν τους σκοπούς τους. Τώρα είναι η στιγμή να αποδεχθούν τη νέα προσφορά της κυβέρνησης του Αφγανιστάν για διάλογο. Η κυβέρνηση του Αφγανιστάν και η διεθνής κοινότητα αναγνωρίζουν ότι η αρχική Διάσκεψη της Βόννης δεν περιέλαβε όλες τις αφγανικές ομάδες. Καθώς το Αφγανιστάν προσβλέπει σ’ ένα πιο αισιόδοξο μέλλον, πιστεύουμε ότι πρέπει να υπάρχει μια θέση εκεί για όλους τους Αφγανούς που πιστεύουν πραγματικά στην ειρήνη.
Μια συμφωνία στο Αφγανιστάν θα ενισχύσει τη σταθερότητα και στο Πακιστάν. Γι’ αυτό, το Πακιστάν έχει κάθε συμφέρον να θελήσει να συμβάλει θετικά. Το Πακιστάν και το Αφγανιστάν πρέπει να συνεργαστούν για να ανακόψουν τη ροή των αδιάλλακτων κι από τις δύο πλευρές των συνόρων, που συνεχίζουν να υπονομεύουν την κυριαρχία και των δύο δημοκρατικών κυβερνήσεων. Και, σε βάθος χρόνου, οι δύο χώρες θα χρειαστεί να συνεργαστούν για να αντιμετωπίσουν το ζήτημα όσων θα είναι απρόθυμοι να συμφιλιωθούν με την Καμπούλ ή το Ισλαμαμπάντ και θα παραμένουν αποφασισμένοι να σκοτώνουν τους πολίτες τους και να αποσταθεροποιούν την περιοχή.
Αστάθεια στο Αφγανιστάν καθιστά ευάλωτες κι άλλες γειτονικές χώρες που θα πρέπει να συνεργαστούν για να υποστηρίξουν την ευκαιρία για επιτυχή έκβαση της μεταβατικής διαδικασίας στο Αφγανιστάν και μια πιο ασφαλή και ειρηνική περιοχή. Η περιφερειακή διάσκεψη του Νοεμβρίου στην Τουρκία, που έθεσε ένα πρώτο πλαίσιο για συνεργασία σε θέματα πολιτικής, οικονομίας και ασφάλειας στην περιοχή με τη μορφή της σχετικής διαδικασίας που υιοθετήθηκε, είναι μια θετική εξέλιξη.
Στη Βόννη πρέπει να ενισχύσουμε τη συλλογική μας δέσμευση στο Αφγανιστάν. Η σύνοδος κορυφής του ΝΑΤΟ στο Σικάγο, τον προσεχή Μάιο, θα είναι ο επόμενος σταθμός μας για τη συνέχιση της παροχής βοήθειας για την ασφάλεια μετά το 2014. Με διεθνή βοήθεια, και μετά το 2014, το Αφγανιστάν θα συνεχίσει να προχωρά στον δρόμο της ειρήνης και της σταθερότητας, προς το συμφέρον όλων μας.
* Ο κ. Γουίλιαμ Χέιγκ είναι υπουργός Εξωτερικών και Κοινοπολιτείας του Ηνωμένου Βασιλείου.
(από την εφημερίδα "Καθημερινή")