Με το ποσό των περίπου 1,37 δισ. ευρώ από το πακέτο ενεργειακών υποδομών της Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να χρηματοδοτηθεί η πειραματική τεχνολογία σύλληψης, αποθήκευσης και ενταφιασμού των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς. Εν τούτοις, η χρηματοδότηση θα μπορούσε να αποδειχθεί αμφιλεγόμενη καθώς η δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα ή CCS, είναι μια αναπόδεικτη τεχνολογία που οι επικριτές λένε ότι δεν είναι εμπορικά βιώσιμη, φιλική προς το κλίμα ή ασφαλής.Οι υποστηρικτές από την άλλη πλευρά λένε ότι η CCS θα είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση των επιπτώσεων της παγκόσμιας υπερθέρμανσης των ορυκτών καυσίμων όπως ο άνθρακας και το φυσικό αέριο, στους οποίους -σύμφωνα με το Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας- ο κόσμος θα συνεχίσει να βασίζεται για δεκαετίες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη στηρίξει την τεχνολογία με το ποσό του 1 δισ. ευρώ.
Ο Αντόνιο Κορέια ντε Κάμπος, ο εισηγητής που έχει επιφορτιστεί με την παρακολούθηση του πακέτου ενεργειακών υποδομών μέσω του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, δήλωσε στον ιστότοπο για ευρωπαϊκά θέματα EurActiv ότι «περίπου 10% με 15%» των 9,1 δισ. ευρώ της χρηματοδότησης θα πρέπει να δαπανηθεί για την τεχνολογία.
Τα ευρωπαϊκά έργα CCS έχουν πληγεί από τις καθυστερήσεις, παρά τη λήψη δισ.ευρώ από την κοινοτική χρηματοδότηση. Από τις 12 μονάδες επίδειξης CCS που αναμενόταν να ξεκινήσουν τη λειτουργία το 2015, αναμένεται πλέον να τεθούν σε πλήρη λειτουργία μέχρι το 2020 μόνο τέσσερις με έξι. «Το όργανο που είχαμε πριν για να πληρώσουμε για έργα και για έρευνα, μελέτες και σχεδιασμό πιθανώς θα ισχύει περισσότερο για τις τεχνολογίες CCS στην παρούσα φάση», δήλωσε ο Ντε Κάμπος. «Αλλά δεν μπορούμε να περιοριστούμε σε αυτό διότι εάν χρησιμοποιούμε μόνο την παλιά μέθοδο, η CCS θα πιαστεί σε μια παγίδα και δεν πρόκειται ποτέ να αναπτυχθεί», πρόσθεσε.
Ενεργειακες υποδομές
Το πακέτο ενεργειακών υποδομών περιγράφει πώς η τεχνολογία CCS θα μειώσει τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα σε μεγάλη κλίμακα επιτρέποντας παράλληλα τη χρήση των ορυκτών καυσίμων. Για το λόγο αυτό, «η μελλοντική ανάπτυξη του διασυνοριακού δικτύου για τη μεταφορά του διοξειδίου του άνθρακα απαιτεί να ληφθούν μέτρα τώρα για το σχεδιασμό των υποδομών ευρωπαϊκού επιπέδου και την ανάπτυξη», λέει.
Ωστόσο, υπήρξε μικρή δημόσια συζήτηση σχετικά με την κατανομή της χρηματοδότησης της CCS στο πακέτο και οι μεγιστάνες των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας είπαν ότι η χρηματοδότηση δεν έκανε καμία οικονομική ή πολιτική αίσθηση.
«Πώς μπορείτε να χτίσετε μια υποδομή για κάτι που δεν έχει υλοποιηθεί ακόμα;», είπε ο Αρθούρος Ζερβός, Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. «Ακόμη και οι άνθρωποι που οικοδόμησαν την CCS λένε ότι δεν θα είναι εμπορικά βιώσιμη έως το 2030 και αν δώσουν τα χρήματα για την CCS, τα χρήματα θα αφαιρεθούν από άλλα έργα υποδομής ηλεκτρικής ενέργειας τα οποία η Ευρώπη χρειάζεται επειγόντως.»
Το 2008, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμούσε ότι, κάθε τόνος CO2 που έχει δεσμευθεί μέσω CCS θα κόστιζε 40 έως 90 δολάρια (30 έως 68 ευρώ) ανά τόνο, αλλά οι τρέχουσες τιμές του άνθρακα είναι πιο κοντά στα 11 δολάρια (9 ευρώ) ανά τόνο. Η δέσμευση άνθρακα επαινείται ακόμα από τις εταιρείες ενέργειας, όπως η Shell για την προσφορά της δυνατότητας μετριασμού των εκπομπών από τη συνεχιζόμενη μεγάλης κλίμακας χρήση ορυκτών καυσίμων.
Δαπανηρή και αμφιλεγόμενη τεχνολογία
Η «σύλληψη» εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα από μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και η αποθήκευσή τους στο υπέδαφος θεωρείται ως μια πολλά υποσχόμενη τεχνολογία για τη μείωση των επιπτώσεων της παγκόσμιας υπερθέρμανσης των ορυκτών καυσίμων, όπως ο άνθρακας και το φυσικό αέριο, στα οποία ο κόσμος θα συνεχίσει να βασίζεται για δεκαετίες. Όμως, ο ερχομός της τεχνολογίας αυτής στην παγκόσμια αγορά διοξειδίου του άνθρακα αποδείχθηκε δαπανηρός και αμφιλεγόμενος.
Ο Μηχανισμός Καθαρής Ανάπτυξης (CDM), ο οποίος ιδρύθηκε στο πρωτόκολλο του Κιότο, αποδίδει πιστώσεις σε έργα που μειώνουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου. Με αξία 2,7 δισεκατομμυρίων δολαρίων το περασμένο έτος, ο CDM επιτρέπει στις εταιρείες να επενδύουν σε περικοπές των εκπομπών στις αναδυόμενες χώρες και σε αντάλλαγμα αντισταθμίζεται όταν τα έργα ελέγχονται από «Καθορισμένους Επιχειρησιακούς Φορείς». Η ένταξη της τεχνολογίας CCS έχει επανειλημμένα καθυστερήσει επειδή η τεχνολογία είναι ακόμη αναπόδεικτη.
Μελέτες δείχνουν ότι δεν θα είναι διαθέσιμη σε μεγάλη κλίμακα μέχρι το 2030, και υπάρχουν ανησυχίες ότι δεν θα ωφελήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες. Τον Ιανουάριο του 2011, μια καναδική εφημερίδα, η Star Whitehorse, ανέφερε ότι μια μελέτη αγροτών διαπίστωσε ότι το μεγαλύτερο έργο του κόσμου στην τεχνολογίας CCS, που διευθύνεται από τον ενεργειακό γίγαντα Cenovus, είχε διαρροή άνθρακα.
(από την εφημερίδα "ΗΜΕΡΗΣΙΑ", 18-19/02/2012)