Στο ερώτημα εάν πρέπει η Βουλγαρία να συνεχίσει την ανάπτυξη της πυρηνικής ενέργειας, εγκαθιστώντας καινούργιο πυρηνικό σταθμό θα κληθούν να απαντήσουν οι πολίτες της χώρας σε δημοψήφισμα που θα γίνει σε δύο με τρεις μήνες. Την ακριβή ημερομηνία θα προσδιορίσει ο πρόεδρος Ρόσεν Πλέβνελιεφ με διάταγμα του, όπως προβλέπει το Σύνταγμα.
Το πρώτο δημοψήφισμα μετά από 22 χρόνια εγκρίθηκε από τη Βουλή, με τις ψήφους των 113 βουλευτών του ΓΕΡΜΠ και μερικών ανεξάρτητων βουλευτών, που εδώ και μήνες παίζουν τον ρόλο του «δεκανικιού» του κυβερνώντος κόμματος. Κατά ψήφισαν εφτά βουλευτές του εθνικιστικού «ΑΤΑΚΑ».
Η αξιωματική αντιπολίτευση, κατόπιν πολιτικής πρωτοβουλίας της οποίας θα γίνει το δημοψήφισμα, αποχώρησε από την αίθουσα μαζί με τους βουλευτές του «Κινήματος Δικαιωμάτων και Ελευθεριών» (ΚΔΕ) καταγγέλλοντας ότι οι 770 χιλιάδες Βούλγαροι που υπέγραψαν για τη διενέργεια δημοψηφίσματος, ζήτησαν ο λαός να εκφράσει την ετυμηγορία του όχι γενικά και αφηρημένα, αλλά συγκεκριμένα υπέρ ή κατά της κατασκευής του σταθμού «Μπέλενε».
Αυτό τόνισε στην ομιλία του ο πρόεδρος του Βουλγαρικού Σοσιαλιστικού Κόμματος (ΒΣΚ), Σεργκέι Στανίσεφ, σύμφωνα με τον οποίο «η κυβέρνηση κατέφυγε στο τέχνασμα αυτό ύστερα από μια σειρά από πανικόβλητες και αντιφατικές κινήσεις πολιτικής σχιζοφρένιας».
«Είναι καταδικασμένη η προσπάθεια της κυβέρνησης σας να σωθεί από το επερχόμενο ηχηρό χαστούκι των εκλογέων στην καταστροφική πολιτική, που θέλει να θάψει ένα μεγάλο σχέδιο που θα εξασφαλίσει την ενεργειακή ανεξαρτησία της Βουλγαρίας και την αυτόνομη ανάπτυξη της οικονομίας της για χρόνια και δεκαετίες, με απροκάλυπτο σκοπό να εξυπηρετήσει ξένα πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα», τόνισε ο κ. Στανίσεφ, απευθυνόμενος προς τους βουλευτές της πλειοψηφίας.
Από την πλευρά της, η πρόεδρος της ομάδας του ΓΕΡΜΠ, Ίσκρα Φιντόσοβα και άλλοι εκπρόσωποι της πλειοψηφίας επικαλέστηκαν νομοθετικούς περιορισμούς και τις διατάξεις του Συντάγματος που απαγορεύουν τη διεξαγωγή δημοψηφισμάτων για θέματα που έχουν σχέση με τον προϋπολογισμό και με αποφάσεις, που είναι στις αρμοδιότητες του Υπουργικού συμβουλίου. Επιπλέον, κατηγόρησαν την αριστερή αντιπολίτευση για «αδίστακτη λαϊκιστική και προεκλογική εκμετάλλευση του θέματος», κατά την κα Φιντόσοβα.
Ο πρώην πρωθυπουργός Ιβάν Κόστοφ ανήγγειλε, ότι ο κεντροδεξιός «Γαλάζιος συνασπισμός» δεν πρόκειται να λάβει μέρος στο δημοψήφισμα, ενώ θα καλέσει και όλους τους Βούλγαρους εκλογείς να κάνουν το ίδιο επειδή «η απόσβεση των δέκα δισεκατομμυρίων ευρώ που χρειάζονται για την κατασκευή του «Μπέλενε» θα πάρει 117 χρόνια, στην περίπτωση που το ρεύμα του νέου σταθμού κοστολογείται με τον ίδιο τρόπο με εκείνο που παράγει ο σταθμός «Κοζλοντούι».
Σε απάντηση, ο πρώην υπουργός Οικονομίας και Ενέργειας, Πέταρ Ντιμιτρόφ υπενθύμισε, ότι η συμφωνία κατασκευής του μεγάλου έργου, που υπεγράφη πριν έξι χρόνια, αναφέρει έξοδα κατασκευής της τάξης των 4 δισ. ευρώ με προοπτική αύξησης μέχρι έξη δισ., σύμφωνα με το πλέον απαισιόδοξο σενάριο. Ενώ ο εκπρόσωπος της αριστερής αντιπολίτευσης, Ιλία Μποζίνοφ υπενθύμισε, ότι η Βουλγαρία θα αναγκαστεί να κλείσει αρκετούς από τους θερμοηλεκτρικούς σταθμούς τους στα επόμενα οχτώ χρόνια, ώστε να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) για περιορισμό των ρύπων βιομηχανικών αερίων που συμβάλουν για τη θέρμανση του κλίματος. «Κατόπιν τούτου, η ολοκλήρωση του σχεδίου «Μπέλενε» είναι η μοναδική λύση για την επιβίωση της βουλγαρικής οικονομίας»,είπε.
Από την πλευρά του ο βουλευτής του «Γαλάζιου Συνασπισμού», Ιβάν Ιβανόφ, αναφέρθηκε εκτενώς στις επιφυλάξεις σχετικά με την ασφάλεια του σταθμού «Μπέλενε», που έχουν εκφράσει στο παρελθόν Βούλγαροι οικολόγοι.
«Το σχέδιο «Μπέλενε» έχει ένα αδιαμφισβήτητο μεγάλο πλεονέκτημα: είναι το μοναδικό, το οποίο έχει λάβει την άδεια κατασκευής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (ΕΕ). Γι’ αυτό εμείς, σαν πατριωτικό κόμμα που σκέφτεται το βουλγαρικό συμφέρον, θα το στηρίξουμε».
Αυτό δήλωσε ο πρόεδρος του εθνικιστικού «ΑΤΑΚΑ», Βόλεν Σίντεροφ, ο οποίος υπέβαλε πρόταση το κοινοβούλιο να ακυρώσει τη ρήτρα του σχετικού νόμου, η οποία ορίζει στο μελλοντικό δημοψήφισμα για το «Μπέλενε» να λάβουν μέρος τουλάχιστον τα τέσσερα εκατομμύρια ψηφοφόροι, που πήραν μέρος στις περασμένες εκλογές, ως κατώτερο όριο για την αναγνώριση της νομιμότητας του δημοψηφίσματος. Στα επιχειρήματα του κυβερνώντος κόμματος κατά της αναφοράς της λέξης «Μπέλενε» στο ερώτημα του μελλοντικού δημοψηφίσματος αναφέρθηκε εκτενώς, εξάλλου, σε πρόσφατη συνέντευξη του και ο πρωθυπουργός, Μπόικο Μπορίσοφ (ο οποίος, ως συνήθως, «έλαμπε δια της απουσίας του» από τη σημερινή συζήτηση με συνέπεια να δεχτεί και πάλι «τα πυρά» της αντιπολίτευσης για περιφρόνηση της Βουλής – σ.σ.), σύμφωνα με τον οποίο στην περίπτωση που οι ψηφοφόροι ψηφίσουν υπέρ του «Μπέλενε», ο ίδιος θα αναγκαστεί να τους ρωτήσει «αν θέλουν η κυβέρνηση να κόψει από τους μισθούς ή από τις συντάξεις τα 22 δισ. για τον σταθμό», κατά τα λόγια του.
«Να ρωτήσει κανείς τον νεαρό Γιάννη: «θέλεις να παντρευτείς;» ή «θέλεις να παντρευτείς τη Μαρία;» δεν είναι καθόλου το ίδιο. Είναι δύο εντελώς διαφορετικές ερωτήσεις».
Με αυτόν τον τρόπο σχολίασε, στο μεταξύ, σήμερα τις πολιτικές διαφορές για την ερώτηση του μελλοντικού δημοψηφίσματος ο πολιτικός αναλυτής Αντρέι Ράιτσεφ σε τηλεοπτική συνέντευξη του.