Στον εποπτικό έλεγχο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής
Τράπεζας περνούν σήμερα οι 120 μεγαλύτερες τράπεζες της Ζώνης του Ευρώ,
μεταξύ αυτών και οι τέσσερις εγχώριες συστημικές: Εθνική Τράπεζα, Alpha
Bank, Eurobank και Τράπεζα Πειραιώς.
Πρόκειται για μια ιστορική στιγμή όχι μόνο για τον τραπεζικό τομέα αλλά
και την Ευρωπαϊκή Ενωση, καθώς η τραπεζική ένωση αποτελεί κομβικής
σημασίας βήμα στην κατεύθυνση της πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης. Από
σήμερα, στον εποπτικό έλεγχο της ΕΚΤ βρίσκονται οι 120 μεγαλύτερες
τράπεζες της Ευρωζώνης, καθώς και οι 1.104 θυγατρικές τους. Οι τράπεζες
αυτές αντιπροσωπεύουν πάνω από το 85% του ενεργητικού των τραπεζών που
αντιστοιχεί σε ποσό περίπου 27 τρισ. ευρώ. Παράλληλα η ΕΚΤ, ανέλαβε την
έμμεση εποπτεία των υπολοίπων, περίπου 3.500 τραπεζών, οι οποίες θα
εποπτεύονται από τις εθνικές εποπτικές αρχές, υπό τις κατευθυντήριες
γραμμές και τις οδηγίες, της ΕΚΤ.
Εκτός της εποπτείας, η τραπεζική ένωση στηρίζεται σε δύο ακόμα πυλώνες:
τον Ενιαίο Μηχανισμό Εξυγίανσης, ο οποίος θα αναλαμβάνει δράση όταν μια
τράπεζα αντιμετωπίζει το φάσμα της επιβίωσης, και, ένα κοινό σύστημα
εγγύησης των καταθέσεων, το οποίο ωστόσο θα ολοκληρωθεί σε μεταγενέστερο
στάδιο. Οπως σημείωσε η κ. Ντανιέλ Νουί, πρόεδρος του εποπτικού
συμβουλίου του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού της ΕΚΤ, στη συνέντευξή της
στην «Κ» (2/11): «Η πλήρης τραπεζική ένωση θα επιτευχθεί όταν η
εμπιστοσύνη στις τράπεζες και τις καταθέσεις δεν θα εξαρτάται πλέον από
τη χώρα στην οποία είναι εγκατεστημένες οι τράπεζες. Αυτό θα αποτελέσει
ένα σημαντικότατο βήμα τόσο για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση όσο και προς
μια μελλοντική ένωση των αγορών κεφαλαίων».
Σύμφωνα με στελέχη τραπεζών η ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης αποτελεί
το πλέον πολύπλοκο και φιλόδοξο ευρωπαϊκό εγχείρημα. Με την τραπεζική
ένωση, τονίζουν, επιχειρήσεις και νοικοκυριά θα έχουν καλύτερη πρόσβαση
σε περισσότερα και ασφαλέστερα χρηματοοικονομικά προϊόντα, ενώ σε
δεύτερο χρόνο όταν θα θεσπιστεί το κοινό σύστημα εγγύησης καταθέσεων, οι
καταθέσεις δεν θα εξαρτώνται από τις επιμέρους χώρες. Δηλαδή, είτε έχει
κάποιος τραπεζικό λογαριασμό στην Ελλάδα, είτε στη Γερμανία, είτε στην
Πορτογαλία θα απολαμβάνει ακριβώς την ίδια προστασία. Επιπλέον, όλες οι
τράπεζες θα υπόκεινται στους ίδιους κανόνες.
Σύμφωνα με την ΕΚΤ, οι
κύριοι στόχοι της τραπεζικής ένωσης είναι να διασφαλίσει ότι οι τράπεζες
είναι ισχυρές και σε θέση να αντέξουν μελλοντικές κρίσεις, να αποτρέψει
τη διάσωση τραπεζών με χρήματα των φορολογούμενων, να περιορίσει τον
κατακερματισμό της χρηματοπιστωτικής αγοράς και να ενισχύσει τη
σταθερότητα όχι μόνο του τραπεζικού τομέα αλλά κατ’ επέκταση της
Ευρωζώνης. Με την ενιαία εποπτεία διασφαλίζεται ότι οι τράπεζες
εποπτεύονται και ελέγχονται με ακριβώς τους ίδιους κανόνες σε όλες τις
χώρες της Ε.Ε. ώστε να αποφεύγονται τυχόν στρεβλώσεις που δημιουργούνται
στις εσωτερικές αγορές των κρατών-μελών.
Η συζήτηση για την ανάγκη τραπεζικής ένωσης ξεκίνησε στον απόηχο της
μεγάλης χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2007-2008 αλλά και της κρίσης του
ευρώ που ακολούθησε. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2008 υπήρχαν 27
διαφορετικά κανονιστικά - εθνικά συστήματα και δεν υπήρχαν ευρωπαϊκοί
θεσμοί για την επίλυση συστημικών κρίσεων.
(από την Εφημερίδα: "Η Καθημερινή", 04/11/2014)