Η νέα Επενδυτική Συμφωνία, που υπεγράφη στις 5 Φεβρουαρίου 2021, τροποποιεί την από του 2003 Σύμβαση Μεταβίβασης μεταξύ της Ελληνικός Χρυσός και του Ελληνικού Δημοσίου, εκσυγχρονίζοντας το νομικό και οικονομικό πλαίσιο της επένδυσης και εξασφαλίζοντας σημαντικά οφέλη για όλες τις πλευρές. Μεταξύ άλλων, το Δημόσιο θα επωφεληθεί από υψηλότερα κρατικά έσοδα, ενώ η τοπική κοινωνία από ενισχυμένες δεσμεύσεις για την προστασία του περιβάλλοντος, μεγάλες επενδύσεις κοινωνικής και οικονομικής ανάπτυξης, και αυξημένες θέσεις εργασίας.
Η Συμφωνία θα τεθεί σε ισχύ με την δημοσίευσή της στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ). Η δε έγκριση της άδειας για την εφαρμογή της μεθόδου της Ξηρής Απόθεσης μεταλλευτικών καταλοίπων στο έργο των Σκουριών αναμένεται μόλις το Υπουργείο Ενέργειας και Περιβάλλοντος ολοκληρώσει την αξιολόγηση του εν λόγω φακέλου που η Ελληνικός Χρυσός έχει ήδη υποβάλει. Παράλληλα, εντός του έτους η Εταιρεία θα υποβάλει νέα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Η νέα Επενδυτική Συμφωνία συνοδεύεται από ένα αναβαθμισμένο, σύγχρονο επενδυτικό σχέδιο, το οποίο προβλέπει:
Ολοκλήρωση της κατασκευής του έργου των Σκουριών και μετάβασή του σε φάση παραγωγής.
Αύξηση της παραγωγικής δυναμικότητας του ενεργού μεταλλείου της Ολυμπιάδας στους 650.000 τόνους ετησίως, από 400.000 τόνους σήμερα.
Αναβάθμιση και επέκταση των λιμενικών εγκαταστάσεων του Στρατωνίου, που θα επιτρέψει τις εξαγωγές των παραγομένων προϊόντων σε χύδην μορφή.
Περαιτέρω επενδύσεις στην γεωλογική έρευνα στην περιοχή του ενεργού μεταλλείου Μαύρων Πετρών-Στρατωνίου.
Δέσμευση διερεύνησης και υποβολής πρότασης για εναλλακτικές μεθόδους μεταλλουργικής κατεργασίας του συμπυκνώματος πυριτών Ολυμπιάδας, που θα εξασφαλίζουν περιβαλλοντική, λειτουργική και οικονομική αποδοτικότητα.
Ο George Burns, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της Eldorado Gold, δήλωσε τα εξής: «Είμαστε εξαιρετικά ικανοποιημένοι για την επίτευξη αυτού του καθοριστικού ορόσημου, καθώς η κύρωση από το Ελληνικό Κοινοβούλιο μάς φέρνει ακόμα ένα βήμα πιο κοντά στην υλοποίηση του οράματός μας για την πλήρη ανάπτυξη των Μεταλλείων Κασσάνδρας και την υπεύθυνη αξιοποίηση των παγκοσμίου κλάσης κοιτασμάτων της ΒΑ Χαλκιδικής. Η επικύρωση αυτής της Συμφωνίας στέλνει επιπλέον ένα ηχηρό μήνυμα στην διεθνή επενδυτική κοινότητα ότι η Ελλάδα αποτελεί έναν υψηλού επιπέδου προορισμό για την προσέλκυση μακροπρόθεσμων επενδύσεων. Από την πλευρά μας, δεσμευόμαστε ότι θα συνεχίσουμε να εφαρμόζουμε κορυφαίες πρακτικές για την ασφάλεια των ανθρώπων μας και την προστασία του περιβάλλοντος, δημιουργώντας αξία για όλα τα εμπλεκόμενα μέρη και καθιστώντας τον ορυκτό πλούτο της Ελλάδας πηγή ευημερίας για όλους».
Από την πλευρά του, ο Χρήστος Μπαλάσκας, Αντιπρόεδρος και Γενικός Διευθυντής Ελλάδας της Eldorado Gold, δήλωσε: «Η κύρωση της αναβαθμισμένης επενδυτικής συμφωνίας μεταξύ της Ελληνικός Χρυσός και της Ελληνικής Πολιτείας είναι μία εξέλιξη που διαμορφώνει μια νέα πραγματικότητα τόσο για την Ελληνικός Χρυσός όσο και για τον ελληνικό μεταλλευτικό κλάδο συνολικά, οδηγώντας τα Μεταλλεία Κασσάνδρας με σιγουριά, αποφασιστικότητα και αυτοπεποίθηση στην επόμενη μέρα, και τοποθετώντας την Ελλάδα στην θέση που της αρμόζει στον διεθνή μεταλλευτικό χάρτη. Οι πρόσθετες επενδύσεις $1,9 δισ., ο περαιτέρω εκσυγχρονισμός των εγκαταστάσεων και η αύξηση της παραγωγής, η δραστική μείωση του περιβαλλοντικού μας αποτυπώματος με νέες τεχνολογίες, η δημιουργία 3.000 καλά αμειβόμενων θέσεων εργασίας με την τοπική κοινωνία της ΒΑ Χαλκιδικής να έχει τον πρώτο λόγο, η πρωτοφανής δέσμευση €70 εκατ. για έργα Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης, συνθέτουν το πλαίσιο μιας μακροπρόθεσμης επενδυτικής δραστηριότητας που θα προσφέρει σημαντικά οφέλη σε όλα τα εμπλεκόμενα μέρη».
ΕΘΝΙΚΑ ΟΦΕΛΗ ΣΕ ΒΑΘΟΣ 25ΕΤΙΑΣ
Η νέα, αναβαθμισμένη επενδυτική συμφωνία για την ανάπτυξη των Μεταλλείων Κασσάνδρας κατοχυρώνει οφέλη για το δημόσιο σε βάθος 25ετίας, προσφέροντας αυξημένα φορολογικά έσοδα για το κράτος, δημιουργώντας επιπλέον θέσεις εργασίας, υλοποιώντας επενδύσεις τοπικής ανάπτυξης και διασφαλίζοντας σημαντικά χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Με τη νέα συμφωνία, η προγενέστερη σύμβαση του 2004 δεν ακυρώνεται. Τροποποιείται, αναβαθμίζεται και εκσυγχρονίζεται για να επιτρέψει την πλήρη και βιώσιμη ανάπτυξη των Μεταλλείων Κασσάνδρας με όρους προηγμένης μεταλλευτικής δραστηριότητας, περιβαλλοντικής προστασίας και επενδυτικού δικαίου.
Πρόκειται για μια μακρόπνοη συμφωνία, ευεργετική για το εθνικό συμφέρον, που συμβάλλει στη διαμόρφωση ενός σταθερού θεσμικού πλαισίου, ενσωματώνει διεθνείς βέλτιστες πρακτικές και τεχνολογίες, ενώ ταυτόχρονα διασφαλίζει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της επένδυσης.
Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά το επενδυτικό πλαίσιο, η νέα συμφωνία εναρμονίζεται με το πλαίσιο που εφαρμόζεται σε άλλες Άμεσες Ξένες Επενδύσεις στη χώρα μας, όπως ενδεικτικά: ΔΕΣΦΑ, Περιφερειακά Αεροδρόμια της Fraport, Αεροδρόμιο Ελ. Βενιζελος, συμβάσεις παραχώρησης για έρευνα και εκμετάλλευση υδρογονανθράκων.
Καμία παραβίαση της αρχής της ισότητας ή άλλης συνταγματικής διάταξης δεν προκύπτει από τη σύμβαση, η οποία παραπέμπει σε διεθνώς αναγνωρισμένα βιομηχανικά και τεχνικά πρότυπα και διασφαλίζει τις μέγιστες δεσμεύσεις προς όφελος του δημοσίου συμφέροντος, των τοπικών κοινωνιών και του περιβάλλοντος.
ΔΙΕΥΚΡΙΝΙΣΕΙΣ ΣΕ ΖΗΤΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΓΕΡΘΗΚΑΝ
Θέσεις εργασίας
Στη πλήρη ανάπτυξή του, το νέο επενδυτικό σχέδιο για τα Μεταλλεία Κασσάνδρας προβλέπει τη δημιουργία επιπλέον 1.400 νέων θέσεων εργασίας, γεγονός που συνεπάγεται τη δημιουργία και διατήρηση συνολικά 3.000 άμεσων θέσεων εργασίας από την Ελληνικός Χρυσός. Εάν σε αυτές προσθέσουμε και τις έμμεσες θέσεις εργασίας που δημιουργεί η επένδυση στην πλήρη ανάπτυξή της, τότε μιλάμε για 5.000 θέσεις εργασίας, με προτεραιότητα στις προσλήψεις από το Δήμο Αριστοτέλη.
Οι κάτοικοι του Δήμου Αριστοτέλη διατηρούν την προτεραιότητα απασχόλησης κατά 90%-10%, πρόβλεψη που θα ενταχθεί στην νέα ΑΕΠΟ, όπως προβλεπόταν και στην υφιστάμενη ΑΕΠΟ. Η πρόβλεψη εντοπιότητας ουδέποτε αποτελούσε μέρος της αρχικής σύμβασης καθώς κάτι τέτοιο θα συνιστούσε διακριτική μεταχείριση και αποκλεισμό ελεύθερης κυκλοφορίας εργαζομένων βάσει του Δίκαιου της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δέσμευση της Ελληνικός Χρυσός για Κοινωνικές Επενδύσεις
Για πρώτη φορά η νέα Επενδυτική Συμφωνία προβλέπει δέσμευση 70 εκατ. ευρώ για δράσεις ΕΚΕ μόνο στα όρια ενός δήμου, του Δήμου Αριστοτέλη. Θα αξιολογηθούν από κοινού με την τοπική κοινωνία εμβληματικά έργα για τις υποδομές, τον τουρισμό, τον πολιτισμό, τον αθλητισμό, την κοινωνική ασφάλεια και προστασία στην περιοχή. Ήδη, αξιολογείται η δημιουργία προβλήτας στο λιμάνι Ουρανούπολης, το Κέντρο Αριστοτελικών Σπουδών, Μεταλλευτικό Μουσείο, κα.
Τα μεταλλευτικά τέλη
Καθιερώνεται πρόσθετο μεταλλευτικό τέλος ύψους 10% επιπλέον του νόμιμου μεταλλευτικού τέλους και η επέκταση της εφαρμογής του σε όλο το περιεχόμενο των εξορυσσόμενων μετάλλων. Παράλληλα διευκρινίζεται ο τρόπος υπολογισμού του νόμιμου μεταλλευτικού τέλους με απλό και διαφανή τρόπο σύμφωνα με τις βέλτιστες ευρωπαϊκές πρακτικές.
Τα νόμιμα μεταλλευτικά τέλη καθορίζονται από το ΦΕΚ Β’ 1800/2014 και υπολογίζονται σύμφωνα με την πωληθείσα ποσότητα του περιεχόμενου μετάλλου σε συνάρτηση με τη διεθνή αξία του μετάλλου και συντελεστή τέλους (%) βάσει κλίμακας από 1% έως 6%. Στη νέα σύμβαση διατηρείται το Νόμιμο τέλος και προσαυξάνεται κατά 10% μέχρι την υλοποίηση του εργοστασίου μεταλλουργίας.
Τα μεταλλευτικά τέλη που προβλέπονται από τη νέα σύμβαση είναι από τα υψηλότερα τέλη που εφαρμόζονται σε χώρες της Ευρώπης. Η σύγκριση μπορεί να γίνει μόνο με χώρες που έχουν αντίστοιχο σύστημα και εφαρμόζουν το τέλος επί των εσόδων τους. Ενδεικτικά, ο συντελεστής τέλους στην Ελλάδα φτάνει έως 6% όταν στον Καναδά φτάνει στο 2%, στην Αυστραλία το 5%, στην Τουρκία το 4%, στην Αργεντινή το 3%, στη Βραζιλία το 1,5%, στην Νότια Αφρική το 5%.
Η δέσμευση για τη μεταλλουργία
Η ανάπτυξη της Μονάδας Μεταλλουργίας παραμένει προτεραιότητα για την Ελληνικός Χρυσός ως μέρος της νέας Επενδυτικής Συμφωνίας. Με τη νέα επενδυτική συμφωνία, η Ελληνικός Χρυσός δεσμεύεται να υποβάλει νέα μελέτη για τη Μονάδα Μεταλλουργίας μέσα σε δυο χρόνια, προτείνοντας τη βέλτιστη δυνατή οικονομική και περιβαλλοντική λύση.
Η μελέτη θα αξιολογηθεί και εφόσον εγκριθεί από την Ελληνική Κυβέρνηση, η εταιρεία θα προχωρήσει στην άμεση υλοποίησή της. Περαιτέρω, η πρόταση μεταλλουργίας θα αδειοδοτηθεί περιβαλλοντικά με δημόσια διαβούλευση και εμπλοκή του Δήμου και των τοπικών φορέων.
Για πρώτη φορά διασφαλίζονται θεσμικά τα συμφέροντα του Δημοσίου
Στη νέα συμφωνία, το Ελληνικό Δημόσιο διατηρεί τον τελευταίο λόγο σε κάθε ενδεχόμενη τροποποίηση του νέου επενδυτικού σχεδίου. Οποιαδήποτε τροποποίηση γίνεται σε γνώση του Δημοσίου και επιτρέπεται μόνο αν το Δημόσιο δώσει την έγγραφη συναίνεσή του για μια τέτοια μεταβολή, τροποποίηση ή επικαιροποίηση.
Σχετικά με την Διεθνή Διαιτησία
Η προσφυγή στη Διεθνή Διαιτησία για τις περιπτώσεις που προκύψει διαφωνία μεταξύ των δύο μερών ή παραβίαση της σύμβασης αποτελεί τον κανόνα στις συμβάσεις με διεθνοποιημένο χαρακτήρα.
Άλλωστε, και σύμφωνα πάλι με την κοινά αποδεκτή πρακτική, η εκδίκαση δυνητικών υποθέσεων θα βασίζεται στο Ελληνικό Δίκαιο, οι συνεδριάσεις θα γίνονται στην Αθήνα και θα διεξάγονται στην Ελληνική γλώσσα, σύμφωνα με τους κανόνες και υπό την αιγίδα του Διεθνούς Εμπορικού Επιμελητηρίου (ICC) που εδρεύει στο Παρίσι.
Ρήτρες στη σύμβαση
Το Ελληνικό Δημόσιο διατηρεί ακέραια τα δικαιώματα υπεράσπισης των συμφερόντων του σύμφωνα με τους όρους της νέας σύμβασης.
Οι προβλεπόμενες ρήτρες της νέας σύμβασης αφορούν την προστασία και των δύο πλευρών, όπως συμβαίνει κατά κανόνα στις συμβάσεις με διεθνοποιημένο χαρακτήρα. Αντίστοιχες συμβάσεις έχει συνάψει το Ελληνικό Δημόσιο για σειρά Άμεσων Ξένων Επενδύσεων στη χώρα μας όπως για τη ΔΕΣΦΑ, τα περιφερειακά αεροδρόμια κ.α.