και Πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Εντατικής Θεραπείας, Αναστασία Κοτανίδου, την οποία συντόνισε ο Διευθυντής του «Πρώτου Θέματος», Μπάμπης Κούτρας.
Ακολουθεί η εισαγωγική παρέμβαση του πρωθυπουργού:
«Είναι μεγάλη μου χαρά που βρίσκομαι σήμερα μαζί σας, μεγάλη τιμή να συμμετέχω με διακεκριμένους επιστήμονες αλλά και γιατρούς της πρώτης γραμμής, όπως η καθηγήτρια η κυρία Κοτανίδου. Και νομίζω ότι είναι μία πρώτης τάξης ευκαιρία να κάνουμε μία ρεαλιστική αποτίμηση των επιδόσεων του Εθνικού Συστήματος Υγείας στην αντιμετώπιση της πανδημίας, να εντοπίσουμε τα δυνατά του σημεία, με ειλικρίνεια να κάνουμε μία διάγνωση των αδυναμιών του για να προχωρήσουμε τώρα, με τόλμη, σε μία μεγάλη μεταρρύθμιση η οποία ουσιαστικά θα βάλει τις βάσεις για το νέο Εθνικό Σύστημα Υγείας, ενσωματώνοντας και όλα τα μαθήματα από τη διαχείριση της πανδημίας.
Η πανδημία χτύπησε ένα Εθνικό Σύστημα Υγείας το οποίο βγήκε ουσιαστικά από μία δεκαετή οικονομική κρίση με σημαντικές αδυναμίες και ως προς τις υποδομές του και ως προς το ανθρώπινο δυναμικό. Και δεν νομίζω ότι υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η κυβέρνηση έσπευσε να στηρίξει το Εθνικό Σύστημα Υγείας με ανθρώπινους πόρους αλλά και με υποδομές.
Το γεγονός ότι σήμερα έχουν πρακτικά υπερδιπλασιαστεί τα κρεβάτια των μόνιμων κρεβατιών εντατικής θεραπείας, είναι μία μόνιμη παρακαταθήκη για το Εθνικό Σύστημα Υγείας, η οποία σίγουρα δίνει ασφάλεια και ικανοποίηση στους γιατρούς της πρώτης γραμμής, στους εντατικολόγους μας, οι οποίοι εδώ και χρόνια διαπίστωναν ότι πολύ συχνά, για να αντιμετωπίσουμε μία συνηθισμένη γρίπη, οι αντοχές του Εθνικού Συστήματος Υγείας πολύ απλά δεν επαρκούσαν.
Ταυτόχρονα προχωρήσαμε και σε μία γρήγορη ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας με ανθρώπινο δυναμικό, έκτακτο προσωπικό, ένα σημαντικό μέρος του οποίου θα μονιμοποιηθεί για να μπορέσουμε να καλύψουμε πάγιες και διαρκείς ανάγκες του συστήματος.
Είχαμε την ευκαιρία επίσης να κάνουμε ένα πολύ σημαντικό ψηφιακό άλμα. Και η Επιχείρηση «Ελευθερία» και η ταχύτητα και η αποτελεσματικότητα με την οποία έχουμε προχωρήσει στους μαζικούς εμβολιασμούς αποδεικνύουν ότι το κράτος έχει τη δυνατότητα να διεκπεραιώνει τέτοιες περίπλοκες επιχειρήσεις, συνενώνοντας δυνάμεις και αξιοποιώντας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την ψηφιακή τεχνολογία.
Διότι αυτό που θέλω να τονίσω είναι ότι η Επιχείρηση «Ελευθερία» σχεδιάστηκε από την αρχή μέχρι το τέλος με ψηφιακά πρωτόκολλα και γι’ αυτό και πιστεύω ότι αγκαλιάστηκε με τόσο μεγάλη θέρμη και από τους εργαζόμενους -οι οποίοι διεκπεραιώνουν την ίδια την επιχείρηση- αλλά και από τους πολίτες.
Προφανώς κανείς δεν μπορεί να υποκαταστήσει το χαμόγελο και την ευγένεια των υγειονομικών μας, των στρατιωτικών μας οι οποίοι υποστήριξαν αυτή την επιχείρηση. Αποδείξαμε όμως ως ελληνικό κράτος ότι μπορούμε να σχεδιάσουμε μια τόσο σύνθετη επιχείρηση και να τη φέρουμε εις πέρας με αποτελεσματικότητα.
Ταυτόχρονα κάναμε και κάποια πρώτα βήματα υποχρεωτικής, όπως απεδείχθη λόγω των συγκυριών, συνεργασίας με τον ιδιωτικό τομέα, σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Το γεγονός ότι ιδιωτικά νοσοκομεία μπήκαν πια σε τακτικές εφημερίες του Εθνικού Συστήματος Υγείας είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα παρακαταθήκη για την επόμενη μέρα του ΕΣΥ. Και θα πρέπει με πολύ προσοχή να αξιολογήσουμε τον τρόπο με τον οποίο δουλέψαμε, το Εθνικό Σύστημα Υγείας μαζί με τον ιδιωτικό τομέα, διότι δεν θα κουραστώ να λέω ότι υποχρέωση του κράτους είναι να παρέχει ποιοτική δωρεάν περίθαλψη, αυτή είναι μια υποχρέωση του κράτους, η δημόσια υγεία. Το Εθνικό Σύστημα Υγείας δεν είναι υποχρεωτικά κρατικό σύστημα υγείας.
Πρέπει να βρει νέους τρόπους, νέες δυνατότητες συνεργασίας με τον ιδιωτικό τομέα, ώστε να μπορεί να προσφέρει την καλύτερη δυνατή περίθαλψη, ναι, στο καλύτερο δυνατό κόστος. Διότι αναφερθήκατε, κύριε Κούτρα, στο ζήτημα του κόστους. Είναι κάτι το οποίο προφανώς θα μας προβληματίζει ολοένα και περισσότερο, καθώς η επιστήμη κάνει άλματα και καθώς πολλές από τις νέες θεραπείες, στοχευμένες και τόσο αποτελεσματικές, είναι ταυτόχρονα και εξαιρετικά κοστοβόρες.
Όμως ας είμαστε ειλικρινείς. Πάνω στην αντιμετώπιση της κρίσης του Covid αναδείχθηκαν και χρόνιες παθογένειες του Εθνικού Συστήματος Υγείας τις οποίες έχουμε υποχρέωση να μην κρύψουμε «κάτω από το χαλί».
Αναφέρομαι συγκεκριμένα στα προβλήματα που αντιμετωπίζει η πρωτοβάθμια περίθαλψη. Ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση της επόμενης μέρας είναι το χτίσιμο ενός νέου συστήματος πρωτοβάθμιας φροντίδας που θα μπορεί αποτελεσματικά να είναι η πρώτη γραμμή άμυνας του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Αλλά και το γεγονός ότι έχουμε έναν νοσηλευτικό χάρτη ο οποίος ξεκάθαρα δεν είναι ορθολογικός και δυστυχώς -δεν έχω καμία δυσκολία να το πω ανοιχτά και δημόσια, γιατί πρέπει επιτέλους να μιλάμε για αυτά τα θέματα- τα μεγάλα προβλήματα διαχείρισης του Covid τα είδαμε σε περιφερειακά νοσοκομεία των οποίων συχνά η ίδια η πανδημία ξεπέρασε τις δυνατότητες τους.
Άρα ένας νέος, ορθολογικός χάρτης με αυτό το σύστημα το οποίο ονομάζουμε «hub and spoke», ένας τρόπος δηλαδή να δημιουργούνται clusters νοσοκομείων τα οποία θα συνεργάζονται με μεγαλύτερα τριτοβάθμια νοσοκομεία, έτσι ώστε να γνωρίζει ο καθένας ποιες υπηρεσίες μπορεί να παρέχει το περιφερειακό νοσοκομείο και για ποιες υπηρεσίες θα πρέπει ο ασθενής να απευθυνθεί ή να διακομιστεί σε ένα μεγαλύτερο, πιο οργανωμένο νοσοκομείο. Θεωρώ απόλυτη υποχρέωση μας να κινηθούμε σε αυτή την κατεύθυνση.
Είναι αδιανόητο σήμερα να έχουμε -και δυστυχώς αυτό συμβαίνει σε πολλές περιοχές της χώρας- δύο νοσοκομεία σε απόσταση 20, 30 χιλιομέτρων και τα δύο νοσοκομεία να αποδεικνύεται τελικά ότι είναι προβληματικά. Και κάποια στιγμή θα πρέπει να ξεπεράσουμε αυτούς τους τοπικισμούς και αυτές τις αναχρονιστικές αντιλήψεις, να σχεδιάσουμε έναν ορθολογικό χάρτη υγείας, να μετατρέψουμε νοσηλευτικές μονάδες σε μονάδες που μπορεί να παρέχουν άλλες υπηρεσίες, π.χ. παρηγορητική φροντίδα, αλλά να εξορθολογήσουμε επιτέλους τον νοσοκομειακό χάρτη της χώρας.
Εάν δεν το κάνουμε τώρα, θα έχουμε χάσει μια πολύ μεγάλη ευκαιρία και καλώ και όλα τα κόμματα να συμμετέχουν σε αυτόν τον δημόσιο διάλογο, με κριτήριο τι είναι καλύτερο για τον ασθενή, για το σύστημα υγείας. Και να αφήσουμε στην άκρη τα όποια τοπικά συμφέροντα στο παρελθόν μας εμπόδισαν από το να κάνουμε τέτοιες μεγάλες παρεμβάσεις.
Τέλος, θέλω να σταθώ ιδιαίτερα στη δυνατότητα που μας δίνουν τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία, το Ταμείο Ανάκαμψης αλλά και το νέο ΕΣΠΑ, να υποστηρίξουμε τα υφιστάμενες υποδομές μας. Σε συνδυασμό και σε συνεργασία με μεγάλα κοινωφελή ιδρύματα να χτίσουμε νέα νοσοκομεία αλλά ταυτόχρονα να κάνουμε και το μεγάλο άλμα στην ψηφιακή υγεία.
Ο Ψηφιακός Φάκελος Ασθενή αποτελεί για εμένα αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα ως προς τις πολιτικές υγείας που έχουν ψηφιακό στίγμα. Έχουμε κάνει ήδη μια πολύ σοβαρή δουλειά και έναν πρώτο προγραμματισμό. Έχουμε δημιουργήσει ήδη υποδομές με την ευκαιρία που μας έδωσε η πανδημία να επενδύσουμε στις ψηφιακές μας δυνατότητες. Και πιστεύω ότι πολύ σύντομα θα είμαστε σε θέση όχι απλά να κάνουμε ανακοινώσεις αλλά να βάλουμε τις πρώτες ψηφίδες για ένα εργαλείο το οποίο είναι απολύτως απαραίτητο εάν θέλουμε πραγματικά να έχουμε τη δυνατότητα να παρακολουθούμε από την αρχή μέχρι το τέλος την υγεία των Ελλήνων πολιτών. Να επενδύουμε στη δημόσια υγεία, στην πρόληψη, στις προληπτικές εξετάσεις οι οποίες πρέπει να γίνονται με μεγάλη συστηματικότητα και μεθοδικότητα, έτσι ώστε να μπορούμε να εξασφαλίσουμε για τους έλληνες πολίτες την καλύτερη δυνατή δημόσια υγεία που είμαστε σε θέση να προσφέρουμε.
Σταματώ εδώ γιατί φαντάζομαι η καθηγήτρια, η κα Κοτανίδου, έχει πολλά πράγματα να προσθέσει από την δική της εμπειρία. Και θα ήθελα στο πρόσωπό της να ευχαριστήσω όλες και όλους τους εργαζομένους στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, οι οποίοι ξεπέρασαν πραγματικά τις προσδοκίες μας, κατέθεσαν όλη τους την ενέργεια για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε μία πρωτοφανή υγειονομική κρίση.
Μας έβγαλαν ασπροπρόσωπους, έβγαλαν τη χώρα ασπροπρόσωπη. Αυτή η χώρα με ένα Εθνικό Σύστημα Υγείας το οποίο κληρονόμησε πολλές αδυναμίες από το παρελθόν τα κατάφερε καλύτερα στην αντιμετώπιση της πανδημίας από πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες με πολύ πιο οργανωμένα συστήματα υγείας. Και αυτό είναι ένα παράσημο όχι για την κυβέρνηση -θέλω να το τονίσω- πρωτίστως για τους εργαζόμενους στο Εθνικό Σύστημα Υγείας».