Με την πάροδο περίπου 20 ετών από την ισχύ και εφαρμογή του υφιστάμενου Οργανισμού προέκυψε η ανάγκη για την αναμόρφωση των εν λόγω οργανικών διατάξεων, με σκοπό τον εκσυγχρονισμό τόσο της δομής και της λειτουργίας του, όσο και της υπηρεσιακής κατάστασης και πειθαρχικής ευθύνης των λειτουργών και του διοικητικού προσωπικού του.
Με την υφιστάμενη σήμερα δομή του ΝΣΚ, Γραφεία Νομικού Συμβούλου του Κράτους λειτουργούν στη Βουλή, στην Προεδρία της Κυβέρνησης, σε κάθε Υπουργείο, σε σημαντικές Γενικές Γραμματείες, στον Πειραιά, σε Ανεξάρτητες Αρχές (όπως η ΑΑΔΕ, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας, η Επιτροπή Ανταγωνισμού, η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας), σε ΝΠΔΔ (όπως ο e-ΕΦΚΑ, ο ΟΠΕΚΑ, ο ΕΟΠΠΥ, το ΤΠΔ, o ΔΟΑΤΑΠ, η ΥΠΑ), αλλά και στα μεγαλύτερα Πανεπιστήμια της χώρας.
Επίσης, Δικαστικά Γραφεία λειτουργούν σε 29 επαρχιακές πόλεις.
Με τη δημιουργία νέων Γραφείων στον e-ΕΦΚΑ Θεσσαλονίκης και ΕΟΠΥΥ Θεσσαλονίκης, που προβλέπονται στον νέο Οργανισμό, το ΝΣΚ καθίσταται πλέον ο ενιαίος θεσμικός νομικός παραστάτης, τόσο του στενού πυρήνα του Κράτους, όσο και των σημαντικότερων Ανεξάρτητων Αρχών, ΝΠΔΔ και ΑΕΙ, ο οποίος και διαχειρίζεται το σύνολο, σχεδόν, των δικαστικών και εξωδίκων υποθέσεων, αλλά και του γνωμοδοτικού έργου που τους αφορά.
Οι κύριοι στόχοι του προτεινόμενου νέου Οργανισμού του ΝΣΚ είναι οι ακόλουθοι:
- Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του και η ηλεκτρονική λειτουργία εντός και εκτός ΝΣΚ.
- Η αναδιάρθρωση και ο εκσυγχρονισμός της δομής και της λειτουργίας του ΝΣΚ, με έμφαση στην εξειδίκευση και στην οικονομία προσωπικού και μέσων.
- Η απλοποίηση των διαδικασιών του ΝΣΚ, η εξάλειψη γραφειοκρατικών πρακτικών και η συμβολή του στη γρήγορη απονομή της δικαιοσύνης και στην εκτέλεση των αποφάσεων των Δικαστηρίων.
- Η ενίσχυση της συνταγματικά προβλεπόμενης αρμοδιότητας του ΝΣΚ για εξωδικαστική ή συμβιβαστική επίλυση των διαφορών του Δημοσίου και των λοιπών φορέων με τους ιδιώτες.
- Ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου που διέπει την εν γένει υπηρεσιακή κατάσταση των λειτουργών του ΝΣΚ, τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία εισόδου σε αυτό νέων λειτουργών, ώστε να είναι σε θέση, ως ο – κατά το Σύνταγμα – κύριος φορέας παροχής νομικών υπηρεσιών στο Δημόσιο και σε φορείς του δημόσιου τομέα, να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις.
Οι βασικότερες αλλαγές που επέρχονται με τον νέο Οργανισμό περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, τα εξής:
1ον. Ηλεκτρονική Λειτουργία ΝΣΚ – Εκσυγχρονισμός, ψηφιοποίηση και απλοποίηση λειτουργιών
- Δημιουργία Αυτοτελούς Γραφείου Προστασίας Δεδομένων.
2ον. Χωροταξική Αναδιάρθρωση του ΝΣΚ
Με την ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης των λειτουργιών του ΝΣΚ, οπότε και πιθανολογείται ότι θα έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες για τη διεξαγωγή δίκης μέσω ηλεκτρονικής διαδικασίας, στα διοικητικά, πολιτικά και ποινικά δικαστήρια, τα 30 Δικαστικά Γραφεία που βρίσκονται εκτός της Περιφερειακής Ενότητας Αττικής, θα συγχωνευθούν σταδιακά σε 11 και θα λειτουργούν εφεξής ως Γραφεία Νομικού Συμβουλίου στις έδρες Περιφερειών.
3ον. Αλλαγές στη δομή και στη λειτουργία του ΝΣΚ – Απλοποίηση - επίσπευση διαδικασιών
- Δημιουργούνται 8 θεματικοί σχηματισμοί κατά τομείς δικαίου, με αντικείμενο τον ενιαίο και συνολικό χειρισμό ομοειδών υποθέσεων που θα έχει ως αποτέλεσμα την εξειδίκευση των λειτουργών του ΝΣΚ και τον ομοιόμορφο τρόπο χειρισμού των υποθέσεων, ενώ γίνεται και σημαντική οικονομία σε προσωπικό και μέσα.
- Αυξάνεται το ύψος του ποσού για έγκριση Πρακτικού από τον Πρόεδρο του ΝΣΚ (από τις 60.000 ευρώ, στις 150.000 ευρώ).
- Μεταφέρονται αρμοδιότητες από την Πλήρη στην Τακτική Ολομέλεια.
- Προβλέπεται η ηλεκτρονική διακίνηση εισηγήσεων και σχετικών εγγράφων για τις συνεδριάσεις όλων των συλλογικών οργάνων, και συνακόλουθα επιβάλλεται και ψηφιακή υπογραφή.
- Εισάγονται αλλαγές στην άσκηση του γνωμοδοτικού έργου, προκειμένου αυτό να γίνει πιο ευέλικτο και γρήγορο, με πρόβλεψη 3μηνης προθεσμίας για απάντηση και άμεση έκδοση γνωμοδότησης σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις.
- Προτείνεται η εκ μέρους διοικητικών οργάνων δικαστική εκπροσώπηση του Δημοσίου και των λοιπών φορέων σε απλές υποθέσεις, χωρίς ουσιαστικά νομικά ζητήματα.
- Εισάγονται νέες ρυθμίσεις σχετικά με την πρόσληψη δικηγόρων του Δημοσίου και τον τρόπο παροχής των υπηρεσιών τους, αλλά και την επιλογή δικηγόρων στην αλλοδαπή, καθώς και δικηγόρων για σοβαρές διαιτητικές υποθέσεις.
4ον. Διαγωνισμός για την εισαγωγή στο ΝΣΚ
- Προβλέπεται ότι εισαγωγικός διαγωνισμός για την κάλυψη θέσεων λειτουργών του ΝΣΚ διεξάγεται πλέον σε τακτική βάση, ανά διετία, χωρίς δυνατότητα σύνταξης επιτυχόντων-επιλαχόντων.
- Μειώνεται το ανώτατο όριο ηλικίας από τα 40 στα 35 έτη, όριο το οποίο θα ισχύσει από τον διαγωνισμό του 2023, για τη αποφυγή αιφνιδιασμού των ενδιαφερομένων.
5ον. Υπηρεσιακή κατάσταση των λειτουργών του ΝΣΚ
- Αυστηροποιούνται τα κριτήρια μονιμοποίησης των Δόκιμων Δικαστικών Πληρεξουσίων, καθώς και τα κριτήρια προαγωγής στους λοιπούς βαθμούς των λειτουργών.
- Προβλέπεται μετάταξη του Δόκιμου Δικαστικού Πληρεξούσιου στο Υπουργείο Οικονομικών, σε περίπτωση που θα κριθεί από το αρμόδιο Υπηρεσιακό Συμβούλιο ότι δεν πρέπει να μονιμοποιηθεί.
- Θεσπίζεται, για πρώτη φορά, ένα δίκαιο, αντικειμενικό και διαφανές σύστημα μεταθέσεων, με κριτήρια τα οποία έχουν διαμορφωθεί και με πάγια ad hoc νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.
6ον. Σύστημα Επιθεώρησης λειτουργών του ΝΣΚ
- Δημιουργείται αυτοτελές Γραφείο Επιθεώρησης.
- Προβλέπεται ότι τα μέλη του Γραφείου Επιθεώρησης επιλέγονται από την Πλήρη Ολομέλεια, με τριετή θητεία.
- Προτείνεται η θέσπιση ενός δίκαιου, αντικειμενικού και αποτελεσματικού τρόπου επιθεώρησης των Δικαστικών Πληρεξούσιων και Παρέδρων ΝΣΚ.
- Θεσπίζεται η αξιολόγηση υπηρεσιακών μονάδων.
- Επανακαθορίζονται τα κριτήρια αξιολόγησης, προκειμένου αυτά να συμβαδίζουν με τις αυξημένες σύγχρονες απαιτήσεις και τις προσδοκίες για την ποιότητα και ποσότητα της εργασίας που οφείλει να παρέχει ένας ανώτατος δημόσιος λειτουργός, όπως ο λειτουργός του ΝΣΚ.
7ον. Πειθαρχικό δίκαιο λειτουργών του ΝΣΚ
- Εκσυγχρονίζεται, απλοποιείται και αυστηροποιείται το πειθαρχικό δίκαιο των λειτουργών του ΝΣΚ, σε εναρμόνιση και προς την ad hoc νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας και ειδικότερα επιταχύνεται η πειθαρχική διαδικασία και προβλέπονται νέα πειθαρχικά παραπτώματα.
8ον. Διοικητικό Προσωπικό ΝΣΚ
- Προβλέπεται ότι κάθε οργανική θέση διοικητικού προσωπικού που κενώνεται, μετατρέπεται σε θέση Κλάδων ΠΕ Νομικών, ΠΕ ή ΤΕ Πληροφορικής, με σκοπό τη στελέχωση με κατάλληλο προσωπικό των εν λόγω θέσεων.
- Προβλέπεται η δυνατότητα συνυπηρέτησης, με απόσπαση ή μετάθεση του συζύγου, εφόσον ο τελευταίος είναι υπάλληλος του Δημοσίου ή ΝΠΔΔ.
Η διαβούλευση επί του νομοσχεδίου διενεργείται μέσω του δικτυακού τόπου www.opengov.gr/minfin και θα ολοκληρωθεί το Σάββατο, 19 Ιουνίου 2021 και ώρα 15:00.