Ο Πρόεδρος της Αρμενίας SerzhSargsyan αποφάσισε χθες (3 Σεπτεμβρίου) να ενταχθεί η χώρα του στη τελωνειακή ένωση της Ρωσίας, μια κίνηση «ασύμβατη» με τη συμφωνία ελευθέρου εμπορίου που προετοιμάζει με την ΕΕ.
Ο Sargsyan ανακοίνωσε την απόφαση ύστερα από συζητήσεις με τον Ρώσο ομόλογό του VladimirPutin στη Μόσχα. Ο Putin χαρακτήρισε την απόφαση ως διπλωματική νίκη σε μια περίοδο όπου η Ρωσία προσπαθεί να φέρει πιο κοντά τις πρώην σοβιετικές δημοκρατίες και να αποτρέψει την Ουκρανία από το να υπογράψει τη συμφωνία σύνδεσης με την ΕΕ.
«Η ρωσική πλευρά στηρίζει την απόφαση της Αρμενίας να ενταχθεί στην τελωνειακή ένωση… Θα συνεργαστούμε ώστε να συμβεί αυτό», είπε ο Putin σύμφωνα με το Reuters.
Η ΕΕ από την άλλη φάνηκε να μην το περίμενε.
«Φαίνεται ότι η Αρμενία θα διακόψει τις συνομιλίες για συμφωνία ελευθέρου εμπορίου με την ΕΕ αλλά αντίθετα θα ενταχθεί στη ρωσική τελωνειακή ένωση, στροφή 180 μοιρών», έγραψε στο twitter ο Σουηδός ΥΠΕΞ, Carl Bildt.
«Η μοίρα των Ανατολικών εταίρων μας είναι στα χέρια τους και νοιαζόμαστε για τους γείτονες των γειτόνων μας», έγραψε αινιγματικά επίσης στο twitter ο Επίτροπος Διεύρυνσης Štefan Füle.
Η οικονομία της Αρμενίας είναι μικρή. Αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό εταίρο της Ρωσίας ενώ πέρυσι το διμερές εμπόριο αυξήθηκε 22% στα 910 εκ. Η Ρωσία είναι επίσης ο μεγαλύτερος ξένος επενδυτής στη χώρα έχοντας πέρυσι επενδύσεις συνολικά 2.27δις €, σε μια χώρα όπου το ΑΕΠ το 2012 ήταν περίπου 7.5δις €, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Από τη ρωσική οπτική, η απόφαση της Αρμενίας να ενταχθεί στη ρωσική τελωνειακή ένωση είναι σημαντική περισσότερο πολιτικά παρά οικονομικά. Καθώς η ΕΕ προετοιμάζεται να φιλοξενήσει σύνοδο κορυφής με τη συμμετοχή Ουκρανίας, Μολδαβίας, Λευκορωσίας, Γεωργίας, Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, η Ρωσία παράλληλα εντείνει τις πιέσεις της να κρατήσει αυτές τις χώρες στη δική της σφαίρα επιρροής.
Στις 28-29 Νοεμβρίου η Λιθουανική Προεδρία της ΕΕ θα φιλοξενήσει τη σύνοδο κορυφής της Ανατολικής Εταιρικής Σχέσης, όπου αναμένεται να προαναγγελθούν οι συμφωνίες σύνδεσης της Μολδαβίας, της Γεωργίας και της Αρμενίας ενώ είναι πολύ πιθανό να υπογραφεί συμφωνία σύνδεσης ΕΕ-Ουκρανίας. Αυτές οι συμφωνίες περιλαμβάνουν ελεύθερο εμπόριο καθώς και σταδιακή κατάργηση της βίζας μεταξύ της ΕΕ και των συμβαλλομένων χωρών, κάτι που εξοργίζει τη Μόσχα.
Η Ρωσία έχει δημιουργήσει τη δική της τελωνειακή ένωση μαζί με το Καζακστάν και τη Λευκορωσία, την οποία Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν χαρακτηρίσει «ασύμβατη» με τη συμφωνία σύνδεσης με την ΕΕ.
Οικονομική προσφορά στην Ουκρανία
Η Ρωσία μέχρι τώρα δεν έχει καταφέρει να εντάξει την Ουκρανία στην τελωνειακή της ένωση, ωστόσο συνεχίζει τις πιέσεις στο Κίεβο. Χθες (3 Σεπτεμβρίου), η ρωσική εφημερίδα
Kommersant τόνισε σε δημοσίευμά της ότι ο σύμβουλος του Putin, Sergei Glyazev, προέβη σε οικονομική προσφορά στην Ουκρανία για να ενταχθεί στην τελωνειακή ένωση.
Σύμφωνα με τον Glyazev, η Ουκρανία θα επωφεληθεί από 8.34 δις – 9.1 δις € ετησίως «σε περίπτωση που συμμετάσχει στην διαδικασία ολοκλήρωσης της Ευρασιατικής Ένωσης». Το όφελος της Ουκρανίας από τις μειωμένες τιμές του ρωσικού φυσικού αερίου θα είναι 6δις €, σύμφωνα με τον ίδιο. Θα καταργηθούν επίσης οι τελωνειακοί δασμοί καθώς και τα «τεχνικά» εμπόδια στο διμερές εμπόριο.
Συνέχισε λέγοντας ότι εάν η Ουκρανία υπογράψει τη Συμφωνία Σύνδεσης με την ΕΕ, «θα χάσει την ανεξαρτησία της» και θα σταματήσει να «αποτελεί πλήρη εταίρο» της Ρωσίας.