Το Συμβούλιο
των υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο διεξήχθη χθες στο
Λουξεμβούργο, ενέκρινε τη χορήγηση οικονομικής βοήθειας ύψους 1 δισεκ. ευρώ
στην Ουκρανία και μια μεγάλη μείωση των τελωνειακών δασμών των προϊόντων της τα
οποία εισάγονται στην Ευρώπη για να στηρίξει τη χώρα αυτή, η οποία είναι
αντιμέτωπη με μεγάλες οικονομικές δυσκολίες. Ωστόσο, εμφανίστηκε διχογνωμία ανάμεσα στους Ευρωπαίους
υπουργούς Εξωτερικών ως προς την κλιμάκωση των κυρώσεων σε βάρος της Ρωσίας.
Ειδικότερα, το συμβούλιο των ΥΠΕΞ της ΕΕ αρκέστηκε στο να προσθέσει τέσσερα
πρόσωπα στον κατάλογο των φιλορώσων αξιωματούχων της Ουκρανίας σε βάρος των
οποίων επιβάλλονται κυρώσεις για διασπάθιση δημοσίου χρήματος. Ο κατάλογος
αυτός περιείχε ως τώρα 18 πρόσωπα σε βάρος των οποίων είχε επιβληθεί πάγωμα
πόρων και απαγόρευση χορήγησης θεώρησης διαβατηρίων από τον Μάρτιο.
Τα τέσσερα νέα ονόματα θα δοθούν στη δημοσιότητα μετά τη δημοσίευση της
απόφασης στην επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ.
Το ευρωπαϊκό δάνειο ύψους 1 δισεκ. ευρώ σκοπό έχει να βοηθήσει την Ουκρανία να
αντιμετωπίσει τρέχουσες χρηματοοικονομικές της υποχρεώσεις και προστίθεται στα
610 εκατ. της μακροοικονομικής βοήθειας που έχει συμφωνήσει να χορηγήσει η ΕΕ
στο Κίεβο, αλλά δεν έχει ακόμη εκταμιευτεί.
Συνολικά η ΕΕ προβλέπει να χορηγήσει οικονομική βοήθεια ύψους 11 δισεκ. ευρώ
στην Ουκρανία, αλλά η εκταμίευση του ποσού έχει ως όρο τη σύναψη μιας συμφωνίας
ανάμεσα στη φιλοευρωπαϊκή κυβέρνηση στο Κίεβο και στο Διεθνές Νομισματικό
Ταμείο. Τα σημερινά μέτρα ανακοινώθηκαν μετά την υπογραφή της πολιτικής πτυχής
της συμφωνίας σύνδεσης ανάμεσα στην ΕΕ και την Ουκρανία στις αρχές του Μαρτίου.
Στόχος είναι να «βοηθήσουν τη χώρα στην πολιτική μετάβαση και να ενθαρρύνουν
την εφαρμογή πολιτικών και οικονομικών μεταρρυθμίσεων», εξήγησε η ΕΕ σε
ανακοίνωσή της.
Η μείωση των δασμών στα προϊόντα τα οποία εισάγει η Ευρωπαϊκή Ένωση από την
Ουκρανία θα επιτρέψει στο Κίεβο να εξοικονομήσει περίπου 500 εκατ. ευρώ σε
ετήσια βάση.
Η μείωση αυτή θα ισχύσει έως και την 1η Νοεμβρίου 2014, δηλαδή για περίπου επτά
μήνες, όταν θα τεθεί σε εφαρμογή μια συμφωνία σύνδεσης ΕΕ-Ουκρανίας.
Η ΕΕ αντιπροσωπεύει περίπου το ένα τρίτο του εξωτερικού εμπορίου Ουκρανίας. Το
2012 η αξία των προϊόντων τα οποία εξήχθησαν στην Ευρώπη από την Ουκρανία ανήλθε
σε 14,6 δισεκ. ευρώ, ενώ τα προϊόντα κρατών μελών της ΕΕ που εισήχθησαν στην
Ουκρανία είχαν αξία 23,8 δισεκ. ευρώ.
Διαφωνίες για την επιβολή ευρύτερων κυρώσεων
Νωρίτερα, ο υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας Ουίλιαμ Χέιγκ εξέφρασε την
επιθυμία να δει την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιβάλει σκληρότερες κυρώσεις σε βάρος
της Ρωσίας, μετά την «πολύ επικίνδυνη κλιμάκωση» της κατάστασης στην Ουκρανία
από το Σάββατο.
Ο Χέιγκ είπε ότι θα προσπαθούσε να πείσει τους ευρωπαίους ομολόγους του κατά το
συμβούλιο των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ ότι οι «σκληρότερες κυρώσεις» θα
όφειλαν να «αποτελέσουν την αντίδραση» της Ευρώπης στη συμπεριφορά της Ρωσίας
καθώς «δεν υπάρχει καμία αμφιβολία», σύμφωνα με τον ίδιο, ότι οι ταραχές στην
ανατολική Ουκρανία είναι «σχεδιασμένες» από τη Μόσχα.
«Αυτό το οποίο έχει γίνει κατά τη διάρκεια των τελευταίων 48 ωρών είναι
ξεκάθαρα μια νέα κλιμάκωση της κρίσης στην Ουκρανία, και είναι πολύ επικίνδυνη
(. . .). Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία ότι σχεδιάστηκε και οργανώθηκε από τη
Ρωσία (. . .) καθώς οι δυνάμεις που εμπλέκονται δρουν ακριβώς όπως οι ρωσικές
δυνάμεις στην Κριμαία», είπε ο ΥΠΕΞ της Βρετανίας κατά την άφιξή του στο
συμβούλιο.
«Οι διαψεύσεις της Ρωσίας δεν έχουν την παραμικρή αξιοπιστία», κατά τον ίδιο.
Ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι είπε πως η ΕΕ πρέπει να
συμφωνήσει για το πώς θα επεκταθούν οι κυρώσεις. «Η ΕΕ πρέπει να καταστήσει
σαφές στη Ρωσία ποιες θα είναι οι συνέπειες για πιθανές μελλοντικές ενέργειές
(της) στην ανατολική Ουκρανία. Περιμένω να σταλεί ένα πολύ συγκεκριμένο μήνυμα
για το πότε μπορούμε να περιμένουμε κυρώσεις εάν η Ρωσία προχωρήσει σε
περαιτέρω βήματα».
Όμως κατά την άφιξή τους στο Λουξεμβούργο πολλοί ευρωπαίοι ΥΠΕΞ εξέφρασαν
επιφυλάξεις όσον αφορά το να επιβληθούν πιο σκληρές κυρώσεις, εν αναμονή της
τετραμερούς συνόδου της Πέμπτης στη Γενεύη με τη συμμετοχή της Ουκρανίας, της
Ρωσίας, των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
«Δεν μπορεί να επιλυθεί το πρόβλημα με τις κυρώσεις. Πρέπει να γίνει το παν
προκειμένου η σύνοδος της Πέμπτης να γίνει σε ήρεμο κλίμα», είπε ο υπουργός
Εξωτερικών του Λουξεμβούργου Ζαν Άσελμπορν. «Η Ρωσία ήδη αυτοτιμωρείται, από
την άποψη των επενδύσεων, της φυγής κεφαλαίων και της πτώσης (σ.σ. της
συναλλαγματικής ισοτιμίας) του νομίσματος της. Αυτές είναι πολύ σημαντικές
κυρώσεις», τόνισε.
Για τον Ολλανδό ΥΠΕΞ Φρανς Τίμερμανς, «είναι πολύ νωρίς» για να αποφασιστεί η
επιβολή της τρίτης φάσης των κυρώσεων, αλλά «πρέπει να είμαστε καλά
προετοιμασμένοι» για την επιβολή τους, εάν η κατάσταση επιδεινωθεί.
Πρέπει ακόμη «να εξερευνηθούν οι δυνατότητες (των κυρώσεων) της δεύτερης
φάσης», πρόσθεσε, αναφερόμενος στις κυρώσεις που επιβλήθηκαν σε 33
προσωπικότητες από τη Ρωσία και την Κριμαία.
Η λεγόμενη «τρίτη φάση» των κυρώσεων προβλέπεται —εάν επιβληθεί— να συμπεριλάβει
ευρύτερους περιορισμούς στις εμπορικές και τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές
της ΕΕ με τη Ρωσία, κάτι που θα έχει μεγάλες επιπτώσεις τόσο στις ευρωπαϊκές
όσο και στη ρωσική οικονομία.
Επιφυλακτική εμφανίστηκε σε ό,τι αφορά την επιβολή ευρύτερων κυρώσεων και η
υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας Φεντερίκα Μογκερίνι.
Ο ΥΠΕΞ της Σουηδίας Καρλ Μπιλτ δήλωσε πως η τετραμερής σύνοδος της Πέμπτης
μπορεί να χρησιμεύσει ως προθεσμία.
«Προς το παρόν έχουμε τη σύνοδο της Γενεύης να επίκειται, αυτή είναι μια ευκαιρία
(για τη Ρωσία) ώστε να αρχίσει να αποκλιμακώνει την κατάσταση. Εάν συνεχίσει να
κλιμακώνει (την κατάσταση στην ανατολική Ουκρανία), νομίζω ότι (και) εμείς
οφείλουμε να κλιμακώσουμε» τις κυρώσεις, τόνισε ο Μπιλτ.