Η πρόσφατη επάνοδος της Ελλάδας στις διεθνείς κεφαλαιαγορές, με την
έκδοση του πενταετούς ομολόγου αποτέλεσε, όπως ήταν φυσικό, την είδηση
των τελευταίων εβδομάδων, κυρίως στο εσωτερικό αλλά εν μέρει και στο
εξωτερικό. Σχολιάστηκε δε ποικιλοτρόπως από ειδικούς και μη,
συμπολιτευόμενους και αντιπολιτευόμενους.
Οπως όταν γίνεται ένας μεγάλος σεισμός όλοι οι Ελληνες, και κυρίως οι
τηλεοπτικοί ρεπόρτερ, μετατρέπονται για ένα διάστημα σε σεισμολόγους,
έτσι και τώρα οι περισσότεροι εξ ημών εχρίσθησαν «ομολολόγοι». Οροι όπως
το «βιβλίο προσφορών», η «υπερκάλυψη» και οι «μονάδες βάσης» κατέκλυσαν
τα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων και για ένα διάστημα εκτόπισαν τα
μικροπολιτικά κουτσομπολιά και τις προεκλογικές αψιμαχίες.
Η επάνοδος της χώρας στις διεθνείς αγορές εκτός από τα προφανή οφέλη
είχε και μία σημαντική, κατά τη γνώμη μου, παράπλευρη ωφέλεια (αγγλιστί
«collateral benefit») η οποία δεν έγινε καν αντιληπτή.
Οι «αγορές» ήταν μέχρι τώρα μια επάρατη και δυσφημισμένη έννοια στην
ελληνική κοινή γνώμη. Ο λαϊκίστικος συνθηματολογικός αριστερισμός (και
όχι η σοβαρή αριστερή ιδεολογία), αυτή η αυτιστική γάγγραινα που μας
κατατρύχει τις τελευταίες δεκαετίες, έχει ταυτίσει τις αγορές με
εχθρικές θάλασσες όπου αιμοδιψείς καρχαρίες τύπου Σόρος ή πλουτοκρατικές
πολυεθνικές εταιρείες και τράπεζες περιφέρονται και κατασπαράσσουν
μικρά και αθώα ψαράκια σαν εμάς.
Επειδή, όμως, για πρώτη φορά τώρα, οι αγορές εμφανίστηκαν στην ελληνική
κοινή γνώμη ως μία απάντηση προς τους «τοκογλύφους δανειστές» μας και
την τρόικα, αφού έσπευσαν να μας προσφέρουν μία διέξοδο ανεξάρτητης
χρηματοδότησης χωρίς μνημόνια ή μειωτικές πολιτικές παρεμβάσεις,
ακούστηκαν στα αφτιά του κόσμου πιο θετικά.
Οι αγορές είναι ο βασικός μηχανισμός ανακατανομής και τιμολόγησης κεφαλαίων και αγαθών της φιλελεύθερης οικονομίας.
Φυσικά και δεν ισχυρίζομαι ότι είναι ευαγή ιδρύματα. Βρίθουν μάλιστα
δυσλειτουργιών, αδιαφάνειας, χειραγώγησης και σκανδάλων. Είναι όμως κάτι
σαν τη δημοκρατία.
Η οποία είναι ένα ατελές πολίτευμα μεν, αλλά είναι μακράν το καλύτερο απ’ όσα δοκιμάσαμε μέχρι σήμερα.
Οι αγορές χρειάζονται αυστηρούς κανόνες λειτουργίας, απόλυτη διαφάνεια
και ενδελεχή και άτεγκτη εποπτεία. Οχι κατάργηση, αλλά βελτίωση.
Η επόμενη τραγικά δυσφημισμένη έννοια την οποία πρέπει επιτέλους να
αποκαταστήσουμε ως κοινωνία είναι η επιχειρηματικότητα και το υγιές
επιχειρηματικό κέρδος.
Ο επιχειρών εν Ελλάδι συχνά θεωρείται αντιλαϊκό στοιχείο, μονίμως δε
φοροφυγάς και φοροκλέπτης. Το δε κέρδος στη χώρα της κυριαρχίας του
Δημοσίου, των φόρων και των κρατιστών, είναι κάτι σαν συμμαχία με τον
διάβολο.
Οσο για την καινοτομία που πηγάζει από τη δημιουργική επιχειρηματικότητα, αυτή είναι άγνωστη ή ύποπτη λέξη.
Ελπίζω να μη χρειασθεί μια δεύτερη μεγάλη κρίση όπως η τωρινή, για να
αποκαθηλωθεί και η έννοια της επιχειρηματικότητας στη χώρα μας.
*Ο κ. Θεοδόσης Μπουντουράκης είναι οικονομολόγος.
(από την εφημερίδα "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 04/05/2014)