Απέρριψε η κυβέρνηση της Τσεχίας
την πρόταση της πολωνικής κυβέρνησης για τη σύσταση ενιαίου ευρωπαϊκού φορέα
που θα προβαίνει σε αγορές φυσικού αερίου για όλες τις χώρες της Ε.Ε. Όπως
αναφέρει η αμερικανική δεξαμενή σκέψης Stratfor, το σχετικό κείμενο το οποίο έλαβε την έγκριση της
τσεχικής κυβέρνησης στις 21 Μαΐου τονίζει ότι η χώρα θα πρέπει
να υποστηρίξει τον εθελοντικό συντονισμό ιδιωτικών ομίλων για αγορά ενεργειακών
προϊόντων, καθώς και σχέδια για ενίσχυση επενδύσεων στους αγωγούς
αερίου και πετρελαίου στην Κεντρική Ευρώπη. Ωστόσο, θέση της Πράγας είναι πως η
σύσταση ενός και μοναδικού οργάνου επιφορτισμένου με την αγορά φυσικού αερίου
από την Ρωσία δεν θα οδηγήσει τελικά στην μείωση των τιμών, μολονότι αυτός είναι
ο επιδιωκόμενος στόχος πίσω από την ιδέα αυτή.
Υπενθυμίζεται ότι η σύσταση ενός τέτοιου φορέα αποτελεί βασικό στοιχείο του
σχεδίου για μία Ευρωπαϊκή Ενεργειακή Ένωση που έχει καταρτίσει η Πολωνία, με
στόχο τη διαφοροποίηση ενεργειακών προμηθειών της Ε.Ε. και την απεξάρτησή της από
ενεργειακά προϊόντα (κυρίως φυσικό αέριο) από την Ρωσία. Το σχέδιο συντάχθηκε
στον απόηχο της έκρηξης της κρίσης στην Ουκρανία και εξαιτίας της σφόδρα αντιρρωσικής
στάσης που έχει υιοθετήσει η Βαρσοβία.
Αν και η Κομισιόν τοποθετήθηκε υπέρ του σχεδίου, ωστόσο κάποιες χώρες-μέλη δεν
έδειξαν και πολύ μεγάλο ενθουσιασμό για την ιδέα. Υπάρχει, βέβαια, συναίνεση
στην Ε.Ε. για το ότι η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί κρίσιμο ζήτημα, ενώ όλες οι
χώρες συμφωνούν στην ανάγκη μείωσης της ενεργειακής εξάρτησης από τη Μόσχα. Στα
τέλη Ιουνίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα παρουσιάσει μέτρα με στόχο τη βελτίωση της
ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας. Ωστόσο, πολλές είναι οι χώρες, μεταξύ των
οποίων και η Τσεχία, που θεωρούν ότι οι διμερείς διαπραγματεύσεις με την Ρωσία
αποτελούν τον καλύτερο τρόπο για την επίτευξη ευνοϊκών τιμών ενέργειας.
Αλλά και σε πολιτικό επίπεδο, η στάση της Τσεχίας είχε τη σημασία της, στο
βαθμό που αντανακλά τη διάσταση απόψεων των κρατών-μελών της Ε.Ε. ως προς την
Ρωσία. Όπως επισημαίνει το
Stratfor,
χώρες όπως η Πολωνία και η Λιθουανία θεωρούνται «εμπροσθοφυλακή» της επικριτικής
στάσης προς την Μόσχα με αφορμή τις κινήσεις της στην Ουκρανία, ενώ Ούγγροι και
Τσέχοι έχουν υιοθετήσει πιο μετριοπαθή στάση, στοχεύοντας στην διαφύλαξη των
ισχυρών οικονομικών και ενεργειακών δεσμών που έχουν αναπτύξει με την Ρωσία.
Και η γερμανική στάση, αν και διακηρυκτικά επικριτική προς την Μόσχα, στην
παρούσα φάση αποσκοπεί να συγκρατήσει την αντιρρωσική στάση Πολωνών,
Αγγλοσαξώνων και χωρών της Βαλτικής. Είναι αλήθεια ότι η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα
Μέρκελ εξέφρασε, στα τέλη Απριλίου, την υποστήριξή της στο σχέδιο του πολωνού
πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ να δημιουργηθεί μια ενεργειακή ένωση στην ΕΕ
λέγοντας: «Χρειαζόμαστε μια κοινή αγορά ενέργειας». Ωστόσο, το Βερολίνο έχει
αντιταχθεί στην περαιτέρω κλιμάκωση των κυρώσεων προς μεγάλες ρωσικές,
ενεργειακές και άλλες, εταιρείες, παρά την επιμονή του Λονδίνου και της Ουάσιγκτων.