Στην περίπτωση που επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις της τελευταίας αναθεώρησης (Ιούνιος 2014) του 2ου Προγράμματος Σταθεροποίησης το 2014 θα αποτελέσει το πρώτο έτος ανάκαμψης (αύξηση του πραγματικού ΑΕΠ) της ελληνικής οικονομίας. Παρακάτω θα δείξουμε ποιος είναι ο ποσοστιαίος ρυθμός αύξησης των συνολικών επενδύσεων, για τα επόμενα 5, 7 ή 10 χρόνια, ο οποίος να είναι συμβατός με την επιστροφή του αντίστοιχου μεριδίου στα επίπεδα που βρισκόταν το 2007 (26,8%) λαμβάνοντας υπόψη ότι το πραγματικό ΑΕΠ θα αυξάνεται με ρυθμούς της τάξης του 3%, 3,5% ή 4%.
Οι συνολικές επενδύσεις αποτελούν ένα κρίσιμο μέγεθος για την επιστροφή της ελληνικής οικονομίας σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης και μεσοπρόθεσμα επιβαρύνονται από την αδυναμία ή την καθυστέρηση εφαρμογής των απαραίτητων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και τις σημαντικές καθυστερήσεις στην εφαρμογή του προγράμματος ιδιωτικοποιήσεων.
Πιο αναλυτικά, η «Μεγάλη Ύφεση» της περιόδου 2007-2013, εκτός από τη μεγάλη δεξαμενή ανέργων και τον ανεκμετάλλευτο κεφαλαιουχικό εξοπλισμό (απαξίωση του κεφαλαίου) προκάλεσε και σημαντική μεταβολή στη σύνθεση του πραγματικού ΑΕΠ. Πιο συγκεκριμένα, στο τέλος του 2007, λίγο περισσότερο από το 1/4 της ζήτησης για εγχώρια αγαθά και υπηρεσίες (26,8%) ήταν για επενδύσεις, ήτοι για δημιουργία πάγιου κεφαλαίου και συσσώρευση αποθεμάτων. Στο τέλος του 2013 το αντίστοιχο μέγεθος ήταν της τάξης του 13,87%.
Επιπρόσθετα, λόγω της σημαντικής μείωσης του εγχώριου εισοδήματος το μερίδιο των εισαγωγών μειώθηκε προσεγγιστικά κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το υψηλό του 2008 (από 38,27% σε 28,33%) ενώ το μερίδιο των εξαγωγών αυξήθηκε κατά 6,8 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το χαμηλότατο 2009 (από 20,12% σε 26,90%).
Το μερίδιο της ιδιωτικής κατανάλωσης, κατά τη διάρκεια των πρώτων ετών της ύφεσης, αυξήθηκε από 69,06% το 2007, σε 73,33% το 2009 (εξομάλυνση της κατανάλωσης), ενώ στη συνέχεια μειώθηκε στο 68,48% το 2013. Τέλος, το μερίδιο της κυβερνητικής (ή δημόσιας) κατανάλωσης, κατά τη διάρκεια του 2009 αυξήθηκε από 17,85% σε 19,33% (ενεργοποίηση αυτόματων σταθεροποιητών λόγω της ύφεσης) και στη συνέχεια μειώθηκε ελάχιστα στο 18,93% το 2013.
Με δεδομένο ότι οι ασκούντες την οικονομική πολιτική έχουν θέσει ως στόχο τη δημιουργία ενός ελληνικού υποδείγματος οικονομικής μεγέθυνσης το οποίο να στηρίζεται στις επενδύσεις και στις εξαγωγές, ένα εύλογο ερώτημα που γεννάται είναι το εξής: Ποιος είναι ο ποσοστιαίος ρυθμός αύξησης των επενδύσεων, για τα επόμενα 5, 7 ή 10 χρόνια, ο οποίος να είναι συμβατός με την επιστροφή του αντίστοιχου μεριδίου στα επίπεδα που βρισκόταν το 2007 (26,8%) λαμβάνοντας υπόψη ότι το πραγματικό ΑΕΠ θα αυξάνεται με ρυθμούς της τάξης του 3%, 3,5% ή 4%; Για να απαντήσουμε στο εν λόγω ερώτημα πραγματοποιούμε την παρακάτω άσκηση, η οποία βασίζεται στον μαθηματικό τύπο του ποσοστιαίου ρυθμού μεταβολής μιας μεταβλητής σε διακριτό χρόνο.
Aν μέσα στα επόμενα 5, 7, ή 10 χρόνια η ελληνική οικονομία ανακάμψει, τότε οι συνολικές επενδύσεις θα πρέπει προσεγγιστικά να αυξάνονται τουλάχιστον με ρυθμούς της τάξης του 10%, έτσι ώστε η σύνθεση του ΑΕΠ -αναφορικά με το μερίδιο των επενδύσεων- να επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα. Πιο συγκεκριμένα, για έναν χρονικό ορίζοντα 5 ετών, με ποσοστιαίο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ στο 3%, το μερίδιο των συνολικών επενδύσεων επιστρέφει στα προ κρίσης επίπεδα με έναν σταθερό ρυθμό αύξησης των επενδύσεων της τάξης του 16,30%.
Σημειώστε εδώ ότι στην τελευταία αναθεώρηση (Ιούνιος 2014) του 2ΠΣΕΟ ο μέσος ρυθμός μεγέθυνσης του πραγματικού ΑΕΠ για την περίοδο 2014-2019 είναι περίπου 2,8%. Όσο διευρύνεται ο χρονικός ορίζοντας, τόσο χαμηλότερος γίνεται ο αναγκαίος σταθερός ρυθμός αύξησης των επενδύσεων. Είναι εμφανές ότι ισχύει η αντίστροφη σχέση με τον ποσοστιαίο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ. Δηλαδή, όσο πιο υψηλός είναι ο συγκεκριμένος ρυθμός, τόσο πιο υψηλός θα πρέπει να είναι ο ποσοστιαίος ρυθμός αύξησης των επενδύσεων, έτσι ώστε το μερίδιό τους να επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα.
ΑΠΟ ΤΟ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ ΤΗΣ EUROBANK «7 ΗΜΕΡΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ»
(από την εφημερίδα "ΗΜΕΡΗΣΙΑ", 18/07/2014)