Περισσότερες από τις μισές θέσεις εργασίας σε όλη την Ευρωπαϊκή Ενωση, και συγκεκριμένα το 54% κατά μέσον όρο, κινδυνεύουν να χαθούν μέσα στις επόμενες δεκαετίες εξαιτίας της τεχνολογικής προόδου. Τον μεγαλύτερο κίνδυνο θα διατρέχουν, όμως, στο μέλλον και πάλι οι εργαζόμενοι στις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, με την Ελλάδα σε μια από τις χειρότερες θέσεις σε ό,τι αφορά το μελλοντικό τοπίο στην αγορά εργασίας. Και αυτό γιατί τα πλέον πρόσφατα επιτεύγματα της τεχνολογίας αφορούν τομείς όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η ρομποτική, που μπορούν να πλήξουν κυρίως τις χαμηλά αμειβόμενες θέσεις των ανειδίκευτων εργατών ή εργατών περιορισμένης ειδίκευσης.
Οι θέσεις αυτές, βέβαια, εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν μεγαλύτερα ποσοστά του εργατικού δυναμικού στις χώρες του Νότου σε σύγκριση με εκείνες του ευρωπαϊκού Βορρά.
Στο συμπέρασμα αυτό καταλήγουν ερευνητές του ευρωπαϊκού ερευνητικού ινστιτούτου Bruegel βασιζόμενοι στους υπολογισμούς και στο σκεπτικό σχετικής μελέτης που εκπόνησαν τον Σεπτέμβριο οι Φρέι και Οσμπορν, αλλά αφορούσε την αμερικανική αγορά εργασίας. Οι εν λόγω ερευνητές διέβλεπαν κίνδυνο απώλειας του 47% των θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ, αλλά στην Ευρώπη η εικόνα είναι διαφορετική: στις πλέον προηγμένες χώρες του Βορρά είναι μεγαλύτερα τα ποσοστά των εργαζόμενων με υψηλή εξειδίκευση και αναμένεται να είναι μικρότερος ο αντίκτυπος. Ενδεικτική της απόκλισης αυτής ανάμεσα στον ευρωπαϊκό Βορρά και τον ευρωπαϊκό Νότο είναι μια σύγκριση ανάμεσα στη Σουηδία, για παράδειγμα, στην οποία εκτιμάται ότι μπορεί να κινδυνεύσουν το 46,69% των θέσεων εργασίας, και τη Ρουμανία στην οποία το αντίστοιχο ποσοστό φθάνει στο 61,93%. Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα, παρουσιάζει ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά, με το 56,47% των θέσεων εργασίας να είναι επισφαλείς μετά την επέκταση των νέων τεχνολογιών.
Στη ζώνη κινδύνου βρίσκονται, άλλωστε, οι περισσότερες από τις χώρες του ευρωπαϊκού Νότου όπως η Πορτογαλία, όπου το ποσοστό των θέσεων που εκτιμάται πως θα απειληθούν φθάνει στο 58,94%, η Κροατία με 57,9% και η Βουλγαρία με 56,56%. Το χάσμα που χωρίζει τις χώρες της Ε.Ε. ως προς τα επίπεδα τεχνογνωσίας και εξειδίκευσης είναι μεγάλο και ειδικότερα σε ό,τι αφορά την τεχνολογία της πληροφορίας και των επικοινωνιών. Σύμφωνα με τη συμβουλευτική εταιρεία Empirica, στα ανώτερα αυτά κλιμάκια επαγγελματικής εξειδίκευσης θα παραμείνουν κενές περίπου 900.000 θέσεις εργασίας έως το τέλος της δεκαετίας. Την ίδια στιγμή, το Ευρωβαρόμετρο φέρει περίπου το 1/4 των πολιτών της Ε.Ε. και συγκεκριμένα το 23% να θεωρούν πως η παιδεία τους και η επαγγελματική τους κατάρτιση δεν τους παρέχουν τα αναγκαία εφόδια για να βρουν μια θέση εργασίας που να ταιριάζει στα προσόντα τους.
Σχολιάζοντας, το Bruegel υπογραμμίζει την ανάγκη για μια αλλαγή πολιτικής στο θέμα της εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κατάρτισης. Στόχος είναι, όπως τονίζει, η προετοιμασία μιας νέας γενιάς εργαζομένων εξοπλισμένης με τεχνογνωσίες και καταρτισμένης κατά τρόπον που να επωφελείται από την τεχνολογία παρά να απειλείται από αυτήν. Οσον αφορά τη μελέτη των Φρέι και Οσμπορν για την αμερικανική αγορά εργασίας, ανέφεραν ως πηγή της έμπνευσής τους την πρόβλεψη του Κέινς για την εκτεταμένη ανεργία που θα οφείλεται στην πρόοδο της τεχνολογίας. Επικαλέσθηκαν, άλλωστε, ως κίνητρο για να εκπονήσουν τη σχετική μελέτη την επιθυμία τους να καλύψουν το κενό που υπήρχε έως τώρα στη βιβλιογραφία τη σχετική με την απώλεια θέσεων εργασίας εξαιτίας της τεχνολογικής προόδου. Οπως τόνισαν, πάρα πολλές πηγές αναφέρονται στο πρόβλημα, αλλά καμία μελέτη δεν υπάρχει σχετικά με τον ποσοτικό υπολογισμό των θέσεων εργασίας που κινδυνεύουν από τα σύγχρονα επιτεύγματα της τεχνολογίας.
(από την εφημερίδα "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ", 23/07/2014)