Η Ένωση Τοπικής Αυτοδιοίκησης της
Βρετανίας έκανε τον περασμένο μήνα την πρόβλεψη ότι ως το 2022 εκατομμύρια
Βρετανοί θα γνωρίζουν επαγγέλματα που δεν θα υπάρχουν πλέον. Σύμφωνα με τις
προβλέψεις, 9,2 εκατομμύρια εργαζόμενοι χαμηλής ειδίκευσης θα ανταγωνίζονται
για 3,7 εκατομμύρια θέσεις εργασίας με χαμηλή ειδίκευση.
Εν τω μεταξύ, σε έρευνα που έκανε
στο δεύτερο τρίμηνο η Ένωση Εργοδοτών CBI, προειδοποιεί ότι δύο στις πέντε
εταιρίες αδυνατούν ήδη να βρουν προσωπικό με τα απαραίτητα προσόντα στις
φυσικές επιστήμες, την τεχνολογία, τη μηχανολογία και τα μαθηματικά.
Η Βρετανία δεν είναι η μόνη χώρα
που αντιμετωπίζει κραχ στην επαγγελματική ειδίκευση. Στην ηπειρωτική Ευρώπη,
μολονότι η ανεργία ανέρχεται στο 12% και αυτή των νέων κοντά στο 25%, οι
εργοδότες δυσκολεύονται να βρουν εργαζόμενους με τα απαραίτητα προσόντα.
Το πρόβλημα δεν είναι μόνο να
βρεθούν οι κατάλληλοι απόφοιτοι.Δεν υπάρχουν επίσης αρκετοί ειδικευμένοι
τεχνικοί.Για κάθε απόφοιτο στις φυσικές επιστήμες, στην τεχνολογία, τη
μηχανολογία και τα μαθηματικά (εν συντομία STEM, από τις λέξεις Science,
Technology, Engineering, Maths) που ζητούν οι βρετανικές εταιρίες, υπολογίζεται
ότι πρέπει να βρεθούν και 5 - 6 εργαζόμενοι με τεχνική ειδίκευση. Η γήρανση του
πληθυσμού σημαίνει επιπλέον ότι η Ευρώπη θα δυσκολευτεί πολύ να αντικαταστήσει
τη συνταξιοδοτούμενη γενιά ειδικευμένου προσωπικού.
Μολονότι οι εθνικές και οι
περιφερειακές κυβερνήσεις αντιλαμβάνονται το πρόβλημα, οι αντιδράσεις τους
διαφέρουν πολύ ανά την Ευρώπη. Όπως είναι αναμενόμενο, η ανεργία των νέων είναι
χαμηλότερη σε χώρες όπως η Γερμανία και η Αυστρία, που έχουν τα πλέον αποδοτικά
προγράμματα σπουδών. Οι υπόλοιπες χώρες, όμως, τρέχουν τώρα να προλάβουν.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση Κατάρτισης είναι
μία από τις πολλές ευρωπαϊκές ομάδες που επιχειρούν να αντιμετωπίσουν το
ζήτημα. Η Βρετανία έχει εφαρμόσει πολλές από τις συστάσεις του Richards Review
2012, το οποίο έχει στόχο τη βελτίωση της κατάρτισης. Πρέπει όμως να γίνουν
πολλά ακόμη.
Στα σχολεία και στα πανεπιστήμιαπρέπει
να γίνει καλύτερη προσπάθεια ώστε να αποφοιτούν πολίτες με γνώσεις και
ικανότητες τις οποίες χρειάζονται οι επιχειρήσεις.Πολύ συχνά οι
βρετανικές εταιρίες χρειάζεται να δρομολογούν πόρους για να αντιμετωπίζουν
αδυναμίες σε βασικές δυνατότητες αριθμητικής, αλφαβητισμού και πληροφορικής.
Πολλοί από αυτούς τους πόρους αφιερώνονται σε νεαρούς που ξεκινούν να δουλεύουν
μετά το σχολείο και την ανώτερη εκπαίδευση.
Μολονότι, λοιπόν, έχει γίνει
κάποια πρόοδος, οι επιχειρήσεις θα πρέπει να δουλέψουν παραπάνω για την
κατάρτιση του προσωπικού. Όλο και περισσότερες επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη
προσφέρουν δυνατότητες κατάρτισης και η τάση μεταδίδεται σε νέους τομείς, όπως
οι επαγγελματικές υπηρεσίες. Επιχειρήσεις όπως η Rolls-Royce έχουν επεκτείνει
τα προγράμματα αυτά σε όλο το φάσμα της αλυσίδας. Και πάλι όμως, στις μισές
μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις της Βρετανίας, δεν υπάρχει κανένα πρόγραμμα
κατάρτισης.
Ένα απαραίτητο βήμα είναι να
δημιουργηθούν κόμβοι μέσω των οποίων οι μικρότερες επιχειρήσεις θα μπορούν να
συνδέονται με σχολεία και πανεπιστήμια ή να λαμβάνουν συμβουλές για την
πρόσβαση σε κρατική επιδότηση προγραμμάτων κατάρτισης.
Οι επιχειρήσεις θα πρέπεινα
συνεργαστούν περισσότερο με τα σχολεία, για να προωθήσουν την επιλογή καριέρας
STEM. Ειδικότερα μάλιστα, πρέπει να προωθήσουν αυτήν την επιλογή μεταξύ των
κοριτσιών, των οποίων η εκπαίδευση σε επαγγέλματα STEM ολιγωρεί σε σύγκριση με
αυτήντων αγοριών.
Πολλές επιχειρήσεις το εφαρμόζουν.
Ο βρετανικός πάροχος του δικτύου ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου
National Grid έχει συνεργαστεί με τη φιλανθρωπική οργάνωση City Year ώστε να
περάσει αυτό το μήνυμα στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Πρέπει όμως κι άλλες
μεγάλες επιχειρήσεις να αναλάβουν καθοδηγητικό ρόλο, στο να εξηγήσουν στα
σχολεία και στα πανεπιστήμια ποια προσόντα θα τους χρειαστούν - όχι μόνο τώρα
αλλά και στο μέλλον.
Το να εξασφαλιστεί ότι οι νεαροί
άνθρωποι έχουν τα κατάλληλα προσόντα είναι η μισή μόνο μάχη. Η επανακατάρτιση και
η διατήρηση των μεγαλύτερων σε ηλικία εργαζομένων, ώστε να καλυφθούν οι
απαιτήσεις στους επαγγελματικούς χώρους που μεταμορφώνονται ταχύτατα, είναι
εξίσου σημαντικές.
Στην αυτοκινητοβιομηχανία, για
παράδειγμα, όπου πριν από 30 χρόνια η καλύτερη δουλειά ήταν του
μηχανολόγου μηχανικού, σήμερα είναι του ηλεκτρονικού μηχανικού.
Οι εταιρίες πρέπει επίσης να
ξανασκεφτούν το ζήτημα των οικονομικών κινήτρων. Μολονότι γκρινιάζουν για
την έλλειψη μηχανικών, για παράδειγμα, οι μισθοί των περισσοτέρων τραπεζικών
συνεχίζουν να είναι πολύ υψηλότεροι από των μηχανικών.
Το χρήμα δεν είναι ο μόνος
λόγος για να διαλέξει κάποιος καριέρα. Η εργασιακή ασφάλεια και η ικανοποίηση
έχουν επίσης μεγάλη σημασία. Όμως οι υψηλότεροι μισθοί θα προσέλκυαν
περισσότερους μηχανικούς και αυτό είναι ένα κίνητρο που δεν παραβλέπεται.