Ο αγωγός
φυσικού αερίου γνωστός ως
South
Stream, ο οποίος ευρίσκεται ήδη σε στάδιο
κατασκευής σε διάφορες χώρες της ΝΑ και Κεντρικής Ευρώπης αποτελεί σήμερα ένα
από τα μεγαλύτερα υπό εξέλιξη τεχνικά έργα στον κόσμο. Η έμπνευση για την
σχεδίαση και κατασκευή του μεγαλεπήβολου αυτού έργου
oφείλεται στην Ρωσική εταιρεία
Gazprom
η οποία θέλησε με αυτόν τον αγωγό να
παρακάμψει την Ουκρανία μέσω της οποίας διέρχονται σήμερα οι περισσότεροι
αγωγοί μέσω των οποίων τροφοδοτεί με το αέριο της τους πελάτες της στις
διάφορες Ευρωπαικές χώρες. Η απόφαση για την υλοποίηση του
South
Stream
ελήφθη από την Ρωσική ηγεσία λίγες
εβδομάδες μετά την πρώτη Ρωσο-Ουκρανική κρίση τον Ιανουάριο του 2006 οπότε και
σταμάτησε για λίγες ημέρες η ροή του Ρωσικού αερίου προς την Δύση λόγω
παρεμβολής της Ουκρανικής εταιρείας φ.αερίου, της Ναφτογκάζ, η οποία
προκειμένου να ικανοποιήσει δικές της ανάγκες δεν δίστασε να ‘κατευθύνει’
ορισμένες ποσότητες σε δικούς της χώρους στερώντας όμως από αέριο τους πελάτες της
Gazprom σε αρκετές Ευρωπαικές χώρες.
Η ανάγκη για απεξάρτηση από την γεωγραφική
δέσμευση της Ουκρανίας διεφάνη τότε με τον πλέον οδυνηρό τρόπο για να
επαναληφθεί δυστυχώς τρία χρόνια αργότερα με ακόμα ποιο επώδυνες επιπτώσεις για τις χώρες που έμειναν
χωρίς αέριο στα μέσα του χειμώνα. Κατόπιν τούτου η
Gazprom επιτάχυνε την όλη διαδικασία για την
κατασκευή του έργου και μάλιστα συνήψε στρατηγική συμμαχία με τρείς από τις
μεγαλύτερες ενεργειακές εταιρείες της Ευρώπης (την Γαλλική
EDF, την Ιταλική
ENI και την Γερμανική
Wintershall) που ήδη συμμετέχουν ως επενδυτές
στο έργο και με τις οποίες μάλιστα ίδρυσε κοινή εταιρεία, σε βάση 50/50 για την
κατασκευή και λειτουργία του έργου, την
South
Stream
Transport
με έδρα την Ολλανδία. Επίσης, ο South Stream είναι ουσιαστικά ένα ευρωπαϊκό έργο το οποίο είναι αυτοχρηματοδοτούμενο καθότι δεν υποστηρίζεται από κοινοτικά ή άλλα κονδύλια.
Αξίζει πάντως να σημειωθεί ότι ο
βασικός προβλεπόμενος όγκος αερίου που θα διέλθει μέσω του
South
Stream
αφορά στις ποσότητες με τις οποίες
ήδη τροφοδοτούνται οι Ευρωπαικές χώρες πελάτες της
Gazprom,( και σήμερα διέρχονται μέσω της
Ουκρανίας) και αντιστοιχούν σε περίπου 45 με 52
BCM’
s
τον χρόνο και μόνο 10 με 14
BCM’
s
να αφορούν εντελώς νέες ποσότητες οι
οποίες και θα έρθουν να καλύψουν την αναμενόμενη αύξηση της ζήτησης μετά το
2020.
Ακολούθως παρουσιάζονται τα βασικά τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου.
Χαρακτηριστικά
Ο ρωσικός αγωγός South Stream είναι μέρος του στρατηγικού σχεδίου του Κρεμλίνου που έχει σκοπό να παρακαμφθεί εντελώς το δίκτυο φυσικού αερίου της Ουκρανίας, από το
οποίο εξαρτάται μέχρι σήμερα σε μεγάλο βαθμό η Ρωσία προκειμένου να εξάγει
αέριο στις χώρες της Ευρώπης. Μετά από τις διαδοχικές διακοπές στην ροή του
φυσικού αερίου που πραγματοποιήθηκαν τα περασμένα χρόνια ως αποτέλεσμα των
διαφορών Ουκρανίας-Ρωσίας και μάλιστα εν μέσω χειμερινής περιόδου, η Μόσχα
επιτάχυνε τις προσπάθειές της και ολοκλήρωσε από το 2008 και μετά σειρά σημαντικών
συμφωνιών όχι μόνο με τις χώρες από τις οποίες θα περάσει ο αγωγός, αλλά και με
την Τουρκία, η σύμφωνη γνώμη της οποίας κρίθηκε απαραίτητη δεδομένου του ότι ο
South Stream θα περνάει από την τουρκική ΑΟΖ στη Μαύρη Θάλασσα,
αποφεύγοντας την αντίστοιχη ουκρανική. Η σχετική άδεια περιβαλλοντικών
επιπτώσεων εκδόθηκε μόλις πριν λίγες ημέρες από τις τουρκικές αρχές,
απομακρύνοντας και το τελευταίο εμπόδιο σε ότι αφορά το υπεράκτιο τμήμα του
αγωγού.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αρχικά ο South Stream ήταν να
διακλαδωθεί στη Βουλγαρία και να συμπεριλάβει και ένα νότιο τμήμα που θα προμήθευε την Ιταλία
μέσω Ελλάδας, όμως η Gazprom ανακοίνωσε ότι αναβάλει επ’ αόριστον το
συγκεκριμένο σκέλος, καθώς δεν θεωρεί ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια
ανάπτυξης της ζήτησης για φυσικό αέριο στην αγορά της χώρας μας και της Ιταλίας, δεδομένης και
της οικονομικής κρίσης.
![](/photos/articlefiles/south stream xartis.jpg)
Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις της Gazprom, ο South Stream
είναι σχεδιασμένος να μεταφέρει 63 δις. κ.μ. αερίου ετησίως με τέσσερις παράλληλες γραμμές μεταφοράς και σε συνδυασμό με
τον ήδη κατασκευασμένο και εν λειτουργία Nord Stream, θα επιτρέψει στη Μόσχα να
προμηθεύει ανεμπόδιστα τους πελάτες της στην Ευρώπη. Ο αγωγός αναμένεται να
κοστίσει €19—24 δισεκατομμύρια και στο συνολικό κόστος περιλαμβάνεται η
κατασκευή του υπεράκτιου τομέα, το κόστος του οποίου ανέρχεται στα
€8.6 δισεκατομμύρια. Το μήκος του αγωγού είναι 1455χμ στην ξηρά και 931χμ στη θάλασσα.
Πλέον, ο
South
Stream
τελεί υπό κατασκευή στη Βουλγαρία, στη Σερβία και στη Μαύρη
Θάλασσα, παρά τις αντιρρήσεις και τα εμπόδια που προβάλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Μέτοχοι στο έργο του
South
Stream
είναι οι εταιρείες
Gazprom (50%),
Eni (20%),
EDF (15%) και
Wintershall (15%).