Μεγαλεπήβολα σχέδια τουριστικής ανάπτυξης παρουσίασε ο αρμόδιος αλβανικός οργανισμός, εξετάζοντας το άνοιγμα της νήσου Σάσων, πρώην ναυστάθμου σοβιετικών υποβρυχίων στα ανοικτά του Αυλώνα.
«Αυτό που κάποτε ήταν ένα απομονωμένο και δυσπρόσιτο σημείο, ένας τόπος μυστηρίου για σχεδόν όλους τους Αλβανούς -εκτός από μία χούφτα στελεχών του κόμματος- μπορεί τώρα να μετατραπεί σε παραδείσιο προορισμό, ιδιαίτερα για ξένους επισκέπτες», αναφέρει ο Αβρόν Τάρε της Εθνικής Υπηρεσίας Αιγιαλού της χώρας.
Η νήσος Σάσων παραμένει τύποις στρατιωτική περιοχή, αλλά φυλάσσεται από δύο μόλις ναύτες, προσφέροντας νυκτερινό αγκυροβόλιο σε πλοία της νατοϊκής δύναμης, τα οποία περιπολούν στα αλβανικά χωρικά ύδατα.
«Είναι η πραγματική μυστηριώδης νήσος, μέρος του πάλαι ποτέ αλβανικού κομμουνιστικού καθεστώτος», λέει η Σελίν Νταμερί, μέλος του γαλλικού ομίλου προστασίας παράκτιων ζωνών «Conservatoire du Litoral».
Το ευρύ δίκτυο χαρακωμάτων και υπόγειων αντιαεροπορικών καταφυγίων αποδεικνύει την υστερία του σταλινικού καθεστώτος απέναντι στον ανύπαρκτο, όπως εντέλει απεδείχθη, κίνδυνο δυτικής εισβολής. Σήμερα, μία ειρηνική δυτική «εισβολή» είναι ακριβώς αυτό που επιδιώκουν οι αρχές της χώρας, στην προσπάθειά τους να ενισχύσουν τα κρατικά έσοδα.
Πέρα από τις μαγευτικές του παραλίες, πολλές από αυτές προσβάσιμες μόνο διά θαλάσσης, το Σαζάν των 5,5 τετραγωνικών χιλιομέτρων είναι ικανό να ενθουσιάσει τους ρέκτες της ιστορίας του Ψυχρού Πολέμου.
Στα ευρύχωρα «μπούνκερ» του ζούσαν κάποτε περισσότεροι από 3.000 στρατιώτες, με εφόδια, πυρομαχικά και καύσιμα, ικανά να τους συντηρήσουν για έξι μήνες. Ο 73χρονος σήμερα πρώην διοικητής της βάσης μεταξύ 1975 και 1992, Ιμπραήμ Γκατσόλι, τονίζει ότι «το Σαζάν ήταν κάποτε το αεροπλανοφόρο της Αλβανίας και κυριότερο λιμάνι προάσπισης του Αυλώνα και της χερσονήσου Καραμπουρούν, η πύλη ελέγχου των Στενών του Οτράντο».
Τα στρατιωτικά κτίσματα υπέστησαν τις μεγαλύτερες καταστροφές τα τελευταία 25 χρόνια. Οι άδειες σήμερα αποθήκες πυρομαχικών και όπλων λεηλατήθηκαν το 1997, κατά τη διάρκεια της εξέγερσης που προκάλεσε η κατάρρευση των επενδυτικών πυραμίδων, κύριο αίτιο της πτώχευσης της φτωχότερης χώρας της Ευρώπης.
Τη δεκαετία του 1930, το νησί χρησίμευσε ως κέντρο εκπαίδευσης του ιταλικού στρατού, ενώ τη δεκαετία του 1950 και του 1960, εποχή της συμμαχίας των Τιράνων με την ΕΣΣΔ, ειδική μονάδα της στρατιωτικής αντικατασκοπείας του Κόκκινου Στρατού (GRU) στεγαζόταν σε μικρή έπαυλη, με ειδικό εξοπλισμό για την παρακολούθηση των κινήσεων αμερικανικών και ιταλικών πολεμικών πλοίων, τα οποία διέρχονταν από τα στενά.
Καλά κρυμμένη ανάμεσα στα πεύκα βρίσκεται επίσης η έπαυλη του τότε υπουργού Αμυνας του καθεστώτος Χότζα, Μπεκίρ Μπαλούκου, ο οποίος έπεσε σε δυσμένεια και εκτελέσθηκε το 1974 ως προδότης.
Πηγή: Η Καθημερινή