1. Το πέρασμα από καθεστώτα κρατικών ενισχύσεων στην ελεύθερη αγορά είναι καλοδεχούμενο, αλλά θα πρέπει να γίνει προσεκτικά για να μη προκληθούν αναίτιοι κραδασμοί στην αγορά.
2. Βασικός στόχος αυτής της μετάβασης είναι να μειωθεί το κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας για τους καταναλωτές, κάτι που μπορεί να επιτευχθεί άμεσα, πρώτον λόγω της συνεχούς μείωσης του κόστους των ΑΠΕ (κυρίως των φωτοβολταϊκών) και, δεύτερον, με κάποιες άμεσες τροποποιήσεις του ισχύοντος καθεστώτος των ανταγωνιστικών διαδικασιών.
3. Στην κατεύθυνση αυτή προτείνουμε να αλλάξει ο τρόπος υπολογισμού των τιμών εκκίνησης (οροφής) των ανταγωνιστικών διαδικασιών και να οριστούν ορθολογικές τιμές για τους επόμενους διαγωνισμούς, τέτοιες που να εγγυώνται ότι δεν θα υπάρξει καθόλου επιβάρυνση των καταναλωτών.
4. Εφόσον διασφαλιστεί αυτό, θα μπορούσε να αυξηθεί η ισχύς των δημοπρατούμενων έργων, μιας και οι διαγωνισμοί παρέχουν επενδυτική ασφάλεια και διευκολύνουν τη χρηματοδότηση των έργων. Η πρότασή μας είναι να δημοπρατηθούν 3 GW έργων ΑΠΕ την τριετία 2021-2023 (1,5 GW φωτοβολταϊκών και 1,5 GW αιολικών) το οποίο από την εικόνα του επενδυτικού ενδιαφέροντος σαφώς θα είναι εφικτό. Η αξιοποίηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος θα δώσει θετικά στοιχεία στην δοκιμαζόμενη Εθνική Οικονομία.
Σε ότι αφορά άλλες αλλαγές στον τρόπο δημοπράτησης των έργων, προτείνουμε τα εξής:
1. Να τροποποιηθεί η ρύθμιση που ονομάζουμε “το μικρό ψάρι τρώει το μεγάλο” ή όπως το διατυπώνει η ΡΑΕ: “Αν δύο προσφορές έχουν ίδια παράμετρο τιμής, τότε “καλύτερη” είναι αυτή, της οποίας ο σταθμός έχει την μικρότερη εγκατεστημένη ισχύ (παράμετρος ποσότητας)… Με τη λήξη της δημοπρασίας, οι προσωρινές δεσμεύσεις γίνονται οριστικές και “κλειδώνουν” στους αντίστοιχους Συμμετέχοντες με βάση την τελική λίστα προτεραιότητας “καλύτερης προσφοράς” (δηλαδή παράμετρος τιμής, παράμετρος ποσότητας και παράμετρος χρόνου). Επισημαίνεται ότι στη διαδικασία των διαδοχικών δεσμεύσεων, αν η εγκατεστημένη ισχύς μίας προσφοράς είναι μεγαλύτερη από την εναπομείνασα ποσότητα, (είτε στη διάρκεια της δημοπρασίας με τις προσωρινές δεσμεύσεις, είτε στο κλείσιμο με την οριστικοποίηση) η προσφορά δεν εξυπηρετείται καθόλου και το σύστημα προχωρά στην επόμενη προσφορά προς εξυπηρέτηση….. δεν είναι δυνατή η υπερκάλυψη της δημοπρατούμενης ισχύος”.
Αντ’ αυτής προτείνουμε να εφαρμοστεί η πρόνοια της υπουργικής απόφασης Αριθμ. ΑΠΕΕΚ/Α/Φ1/οικ.172859, ΦΕΚ 1267Β΄/ 10.4.2018, η οποία διασφαλίζει το μικρότερο δυνατό κόστος για τον καταναλωτή και η οποία αναφέρει τα εξής:
“Στην περίπτωση που η δημοπρατούμενη ισχύς μιας ανταγωνιστικής διαδικασίας δεν καλύπτεται, είναι δυνατή η υπερκάλυψη αυτής με την επιλογή του αμέσως επόμενου, στη σειρά κατάταξης με βάση την τιμή προσφοράς στην ανταγωνιστική διαδικασία, σταθμού ή συγκροτήματος σταθμών”.
2. Ένα ιδιαίτερα σοβαρό θέμα είναι αυτό των κυρώσεων σε περίπτωση μη τήρησης των προθεσμιών που τίθενται για την ηλέκτριση των επιτυχόντων έργων. Το θέμα αυτό γίνεται πλέον επιτακτικό μιας και ο ΔΕΔΔΗΕ έχει αλλάξει την πολιτική του και αναλαμβάνει εξ ολοκλήρου τα έργα διασύνδεσης, με χρόνους παράδοσης των δικτύων που μπορούν να μη κάνουν εφικτή την ηλέκτριση εντός των προθεσμιών του διαγωνισμού. Συγκεκριμένα, σήμερα προβλέπονται τα εξής:
“Σε περίπτωση που δεν πραγματοποιηθεί η ενεργοποίηση της σύνδεσης του σταθμού των Επιλεγέντων Κατόχων σταθμών ΑΠΕ εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας (Πίνακας 1) ή των τυχόν παρατάσεων αυτής λόγω δικαστικής αναστολής:
α). οι εν λόγω εγκαταστάσεις ΑΠΕ απεντάσσονται από το καθεστώς στήριξης με τη μορφή Λειτουργικής Ενίσχυσης,
β). καταπίπτουν στο σύνολό τους οι Εγγυητικές Επιστολές, που έχουν κατατεθεί για την εξασφάλιση της καλής εκτέλεσης του έργου, υπέρ του Υπολογαριασμού Ενισχύσεων του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ του Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), σύμφωνα με τα οριζόμενα της παρούσας Προκήρυξης,
γ). εκκινούν οι διαδικασίες εξέτασης των λόγων καθυστέρησης, προκειμένου για την ανάκληση της άδειας παραγωγής, σύμφωνα με τα σχετικώς οριζόμενα στο άρθρ. 42 του Κανονισμού Αδειών Παραγωγής από Μονάδες ΑΠΕ και ΣΥΘΥΑ (ΦΕΚ Β’ 2373/2011)”.
Επειδή δεν είναι ρεαλιστικό να υπάρχει “ξαφνικός θάνατος” του επενδυτή επειδή για κάποιο λόγο (που συχνά δεν οφείλεται στον ίδιο, αλλά και στην τεράστια γραφειοκρατία, τις ελλείψεις προσωπικού σε υπηρεσίες και απαιτούμενες εγκρίσεις) υπήρξε μια μικρή καθυστέρηση, προτείνουμε να ισχύσει ότι και στη Γερμανία σε αντίστοιχες περιπτώσεις, δηλαδή το εξής:
Α. Σε περίπτωση που δεν πραγματοποιηθεί η ενεργοποίηση της σύνδεσης του σταθμού των Επιλεγέντων Κατόχων σταθμών ΑΠΕ εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας (Πίνακας 1) ή των τυχόν παρατάσεων αυτής λόγω δικαστικής αναστολής, ο σταθμός διατηρεί την κατακυρωθείσα λειτουργική ενίσχυση, πλην όμως καταπίπτουν σε ποσοστό 25% οι Εγγυητικές Επιστολές, που έχουν κατατεθεί για την εξασφάλιση της καλής εκτέλεσης του έργου, υπέρ του Υπολογαριασμού Ενισχύσεων του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ του Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), σύμφωνα με τα οριζόμενα της παρούσας Προκήρυξης.
Β. Σε περίπτωση που δεν πραγματοποιηθεί η ενεργοποίηση της σύνδεσης του σταθμού των Επιλεγέντων Κατόχων σταθμών ΑΠΕ εντός τριών (3) μηνών από την προβλεπόμενη προθεσμία (Πίνακας 1) ή των τυχόν παρατάσεων αυτής λόγω δικαστικής αναστολής, ο σταθμός διατηρεί την κατακυρωθείσα λειτουργική ενίσχυση, πλην όμως καταπίπτουν σε ποσοστό 50% οι Εγγυητικές Επιστολές, που έχουν κατατεθεί για την εξασφάλιση της καλής εκτέλεσης του έργου, υπέρ του Υπολογαριασμού Ενισχύσεων του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ του Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), σύμφωνα με τα οριζόμενα της παρούσας Προκήρυξης.
“Σε περίπτωση που δεν πραγματοποιηθεί η ενεργοποίηση της σύνδεσης του σταθμού των Επιλεγέντων Κατόχων σταθμών ΑΠΕ εντός έξι (6) μηνών από την προβλεπόμενη προθεσμία (Πίνακας 1) ή των τυχόν παρατάσεων αυτής λόγω δικαστικής αναστολής:
α) οι εν λόγω εγκαταστάσεις ΑΠΕ απεντάσσονται από το καθεστώς στήριξης με τη μορφή Λειτουργικής Ενίσχυσης,
β) καταπίπτουν στο σύνολό τους οι Εγγυητικές Επιστολές, που έχουν κατατεθεί για την εξασφάλιση της καλής εκτέλεσης του έργου, υπέρ του Υπολογαριασμού Ενισχύσεων του Ειδικού Λογαριασμού ΑΠΕ και ΣΗΘΥΑ του Διασυνδεδεμένου Συστήματος και Δικτύου του Ειδικού Λογαριασμού του άρθρου 143 του ν. 4001/2011 (Α’ 179), σύμφωνα με τα οριζόμενα της παρούσας Προκήρυξης,
γ) εκκινούν οι διαδικασίες εξέτασης των λόγων καθυστέρησης, προκειμένου για την ανάκληση της άδειας παραγωγής (ή της Βεβαίωσης Παραγωγού ΑΠΕ), σύμφωνα με τα σχετικώς οριζόμενα στο άρθρ. 42 του Κανονισμού Αδειών Παραγωγής από Μονάδες ΑΠΕ και ΣΥΘΥΑ (ΦΕΚ Β’ 2373/2011)” ή τον αντίστοιχο Κανονισμό Βεβαιώσεων.