Η κρίση στη χώρα μετεξελίσσεται ραγδαία από οικονομική και κοινωνική σε βαθιά πολιτική, με απρόβλεπτη πορεία. Μετά τη χρεοκοπία της δανειοδοτούμενης παρασιτικής οικονομίας, ζούμε τη βαθύτατη κρίση του πολιτικού μας συστήματος.
Η ευθύνη γι' αυτήν θα πρέπει να αποδοθεί κατεξοχήν στα κλειστά κατεστημένα συστήματα εξουσίας που, ως πραγματικοί εχθροί της δημιουργικής κοινωνίας, διαμόρφωσαν και στήριξαν το πελατειακό, αδιαφανές κράτος και το αντιπαραγωγικό οικονομικό μοντέλο - σε «αγαστή» συνεργασία με παρασιτικές δυνάμεις από το σύνολο της πολιτικής γεωγραφίας, αλλά και της μεγαλομεσαίας κοινωνικής κλίμακας της μεταπολίτευσης. Σ' αυτό το πλαίσιο, ο καθένας μπορεί να δει, περισσότερο ή λιγότερο, τον εαυτό του. Είναι φανερό ότι το «Ελληνικό Ζήτημα» έχει πλέον μετατραπεί σε πρόβλημα πολιτικής και θεσμικής εμπιστοσύνης. Το καθολικό έλλειμμα πολιτικής αξιοπιστίας και αρχηγεσίας οδηγεί σήμερα σε μια πορεία μεταβατική, από ένα έντονα απονομιμοποιημένο πολιτικό σύστημα προς ένα πλαίσιο βαθύτερης δημοκρατίας. Αυτή η πορεία δεν μπορεί ν' ανακοπεί. Θα συνεχιστεί, ανεξάρτητα από τη θέληση, αλλά και τα εμπόδια που θέτει η φθαρμένη τάξη πραγμάτων. Ωστόσο, το πολιτικό ζητούμενο είναι μια συντεταγμένη μετάβαση, ώστε να μην παρασυρθεί η χώρα σε περιπέτειες και αδιέξοδα.
Εδώ και μέρες, ο ελληνικός λαός διαδηλώνει στις πλατείες με δικαιολογημένη οργή και αγανάκτηση, διαμαρτυρόμενος για την οικονομική και πολιτική χρεοκοπία. Σε αυτή τη διαμαρτυρία του, οι πολιτικοί οφείλουμε να αποδεχθούμε την ουσιαστική κριτική που ασκεί στο πολιτικό σύστημα και να αναλάβουμε ανοιχτά το μερίδιο ευθύνης που μας αναλογεί, δηλώνοντας ταυτόχρονα την αντίθεσή μας στις μειοψηφικές, ισοπεδωτικές τάσεις απομείωσης του κοινοβουλευτισμού και των δημοκρατικών κατακτήσεων. Οφείλουμε, επίσης, να πούμε όχι σε απόψεις εθνικού διχασμού και κοινωνικής κατάρρευσης, που συνήθως ενέχουν σπέρματα πολιτικού αυταρχισμού και θεσμικής οπισθοδρόμησης. Η λύση που αναζητά η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων είναι πολιτική και δημοκρατική - κι αυτός είναι άλλωστε ο μοναδικός δρόμος για την αναμόρφωση του πολιτικού μας συστήματος.
Οι πολιτικές δυνάμεις, που αντιλαμβάνονται την κρισιμότητα των στιγμών, θα πρέπει, πέρα από κομματικές ταυτότητες και στενούς διαχωρισμούς, να προχωρήσουν άμεσα σε πολιτικά και θεσμικά άλματα επανασύνδεσης με την κοινωνία. Να συμφωνήσουν τώρα σε ένα κοινό πλαίσιο ριζοσπαστικών αλλαγών του πολιτικού συστήματος, το οποίο να οδηγεί υπεύθυνα σε εθνική και κοινωνική διέξοδο, με εμβάθυνση της δημοκρατίας. Η συμφωνία αυτή μπορεί και πρέπει να αποτελέσει τη βάση για την προετοιμασία της απαιτούμενης Συνταγματικής Αναθεώρησης.
Καίρια σημεία για την εμβάθυνση της δημοκρατίας είναι η αυτονομία της πολιτικής από κέντρα εξάρτησης, αλλά και ο δημοκρατικός της έλεγχος. Ο ουσιαστικός διαχωρισμός των εξουσιών. Η ισοτιμία του πολιτικού με τον πολίτη, με την κατάργηση των όποιων διακρίσεων. Η οικονομική και χρηματοδοτική διαφάνεια του κράτους και των κομμάτων. Η αναγέννηση της Βουλής ως πυρήνα της δημοκρατίας. Η ενίσχυση της γνήσιας αντιπροσώπευσης, με νέο εκλογικό νόμο. Και, τέλος, η αναβάθμιση και πραγματική ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.
Σήμερα η Ελλάδα δεν μπορεί ούτε να παραμείνει στο παρόν, ούτε να επιστρέψει στο παρελθόν. Εχει μόνο μία δυνατότητα: να πάει μπροστά. Η μετάβαση αυτή έχει τόσο κοινωνικό, όσο και πολιτικό κόστος - κι αυτό πρέπει να το αναλάβουν, με αίσθηση ευθύνης, το πολιτικό σύστημα και η κοινωνία. Η ανοικοδόμηση της χώρας θα είναι επίπονη και μακροχρόνια. Ο,τι αποδομήθηκε σε βάθος στα μεταπολιτευτικά χρόνια δεν μπορεί να αποκατασταθεί εύκολα και γρήγορα.
Το πολιτικό σύστημα οφείλει να αντιστοιχηθεί έμπρακτα -και όχι προσχηματικά- με την επώδυνη προσπάθεια που ήδη καταβάλει η κοινωνία. Με τη σειρά της, η ελληνική κοινωνία, για να συστρατευτεί στο πρόγραμμα επιβίωσης και αλλαγής της χώρας, χρειάζεται ένα αξιόπιστο, διαφανές και δημοκρατικό πολιτικό σύστημα. Η υπάρχουσα πολιτική τάξη, κατανοώντας τα μηνύματα των καιρών, έχει πλέον χρέος να δείξει τον πατριωτισμό της: να ολοκληρώσει τη μεταπολίτευση με ευθύνη και συνεννόηση, ανοίγοντας για την Ελλάδα έναν νέο ιστορικό κύκλο δημοκρατίας και παραγωγικής ανασυγκρότησης.
(από την εφημερίδα "Ελευθεροτυπία")